Van’da OHAL yasakları 4’üncü yılında: Hak ihlalleri artıyor

img

VAN – Van’da, Kasım 2016’dan bu yana düzenli olarak uzatılan eylem ve etkinlik yasağı hak ihlallerini arttırdı. Kararın tepeden alındığına dikkati çeken Avukat Mahmut Kaçan, Anayasal hakkın valinin inisiyatifiyle kaldırılamayacağını söyledi. 

İki yurttaşın işkenceyle gözaltına alınıp helikopterden atılmasıyla gündeme gelen Van’da, 15 Temmuz 2016 askeri kalkışmanın ardından Valilik kararıyla alınan 15 günlük “eylem ve etkinlik” yasağı 4 yıldır sürüyor. 21 Kasım 2016 tarihinden bu yana 15 günde bir alınan karar, pandemi süreciyle birlikte salgınla gerekçelendirildi. Yasak ile birlikte, kentteki hak ihlalleri artarken, İnsan Hakları Derneği (İHD) Van Şubesi tarafından Temmuz ayında yayınlanan 6 aylık hak ihlali raporuna göre; en az bin 170 insan hakları ihlali yaşandı. 
 
İktidar partisi ve ona yakın sivil toplum kuruluşlarının yürüttüğü çalışmalar yasak engeline takılmazken, Halkların Demokratik Partisi (HDP) başta olmak üzere muhalif parti ve sivil toplum kuruluşları, gerekçe gösterilen kararla kolluk engeline takılmaya devam ediyor.
 
BARO’DAN 14 İPTAL DAVASI
 
Valiliğin yasak kararlarına karşı Van Barosu, 2019 Nisan ayından bu yana Van İdare Mahkemelerine ayrı ayrı 14 iptal davası açtı. Kararları, “orantılı ve ölçülü”, “demokratik toplum gereklerine uygun” bulan mahkemeler, davalardan 12’sini ret etti. Bunun üzerine baro, mahkemelerin almış olduğu ret kararlarını ayrı ayrı başvurduğu İstinaf’a taşıdı. Erzurum Bölge İdare Mahkemeleri’ne taşınan 12 dosya ile ilgili ise, şimdiye kadar olumlu ya da olumsuz herhangi bir karar alınmış değil. 
 
‘KEYFİ KARARLAR’
 
Kentteki uygulamaları konuştuğumuz İHD Van Şube Başkanı Murat Melet, yasaklarla birlikte kentte artan hak ihlallerinin üzerinin de yine yasaklarla örtülmeye çalışıldığını ifade etti. Yasakların Anayasal ve hukuksal herhangi bir yanının olmadığını kaydeden Melet, uygulamaları da “valiliğin keyfi kararları” olarak değerlendirdi. 
 
‘GÖMÜLÜ BİR YAŞAM YAŞIYORUZ’
 
Kentte, iktidar partisinin eylem ve etkinliklerinin yasaklanmadığını ancak muhalif partilerin yanı sıra STK’lerin yapacağı bir açıklamanın dahi engellendiğini belirten Melet, bu durumu çifte standart olarak nitelendirdi. 4 yıldır tüm açıklamalarını dernek binası içerisinde yaptıklarını kaydeden Melet, “Bu kentte, adete gömülü bir yaşam yaşıyoruz. Hiçbir şekilde çalışmalarımızı kamuoyuna duyuramıyoruz” diyerek, tepki gösterdi. 
 
‘VAN’IN JEOPOLİTİK KONUMUNDAN KAYNAKLI…’
 
90’lı yıllardaki yasakçı zihniyetin ve uygulamalarının bugün de sürdüğüne dikkat çeken Melet, kentteki demokrasi ve insan hakları savunucularının düşüncelerini özgürce ifade edemediklerini söyledi. Kentin hem İran ile sınır olmasından hem de bölgenin merkezi olmasından kaynaklı yasakların süreklileştirildiğine değinen Melet, “İran ile Türkiye, bir çok diplomatik görüşmelerini bu kentte yürütüyor. İran’dan turistik amaçlı kente gelen insan var. Bundan kaynaklı burada yapılacak demokratik eylem ve etkinliklerin İran’a taşınmaması için de bu yasaklar süreklileştiriliyor. Öte yandan Van, bölge illerinin merkezidir. Yine Van’da başlayacak bir hak arayışı bölgenin tüm illerine yayılma gerçeğinin önüne geçmek için yasaklar getiriliyor” diye konuştu.  
 
‘İNSAN HAKLARI İHLALİDİR’
 
Yasakların insan hakları ihlali olduğunun altını çizen Melet, yasakçı zihniyetlerin hiçbir zaman amacına ulaşamadığını kaydetti. Yasakların kalkması durumunda hak ihlallerinin azalabileceğini belirten Melet, “Yasaklar, hak ihlallerini artırıyor. Yasakların kalkması durumunda suçlular, suç işlemekten vazgeçecek” ifadelerini kullandı. 
 
‘YASAKLAR SİSTEMATİKLEŞTİ’
 
Sürdürülen hukuki süreci Van Barosu Yönetim Kurulu Üyesi Avukat Mahmut Kaçan, değerlendirdi. Yasakların Kasım 2016’dan bu yana sistematik bir hal aldığını belirten Kaçan, 4 yılı aşkın bir süredir yurttaşların temel hakkının, Anayasa ve Türkiye’nin taraf olduğu İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 10 ile 11’inci maddelerine aykırı olarak engellendiğinin altını çizdi. “Van iline ilişkin tepeden kararlar alındığı görülüyor” diyen Kaçan, bunun nedenini ise valiliğin inisiyatifiyle Anayasal hakkı ortadan kaldıracak böylesi kararları alamayacağını gösterdi.
 
VALİ: BİLMEDİĞİNİZ ŞEYLER VAR
 
Baro yetkililerinin yasaklara ilişkin kent valisi ile gerçekleştirdiği bir görüşmeyi anlatan Kaçan, şöyle dedi: “Vali, görüşmede bize ‘sizin bilmediğiniz şeyler var’ dedi. Ancak iptal davalarına ilişkin valiliğin göndermiş olduğu savunmalara baktığımızda, Van ili ile alakasız olaylar gerekçe gösteriliyor. Yasaklardan önce ülkenin değişik yerlerinde meydana gelmiş olaylar, bu yasakların gerekçesi olarak kullanıldığını görüyoruz. Bu olaylar,  İzmir’de üniversite öğrencisi Fırat Çakar’ın öldürülmüş olması, Diyarbakır’da Yasin Börü adlı yurttaşın öldürülmüş olması, Suriye’de MLKP genel sekreterinin öldürülmüş olması gibi vakalar, Van’daki yasakların gerekçesi olarak sunuluyor. Bu durum da enterasandır. Hukukçuların özellikle ilgilenmesi gereken bir alan. Maalesef, mahkemelerde bu savunmaların ruhunu tekrar ederek, Anayasaya aykırı bir şekilde açtığımız iptal davalarına ret kararı vermeye başladı.” 
 
Yasak kararlarından bir tanesinin iptaline ilişkin kendisinin de bireysel olarak mahkemeye başvurduğunu ifade eden Kaçan, mahkemenin de aynı gerekçeyle açtığı iptal davasını ret ettiğini söyledi. Baro olarak yasaklara ilişkin Van’daki siyasi parti ve sivil toplum örgütlerine hukuksal yollara başvurmaları için çağrıda bulunduklarını aktaran Kaçan, ancak çağrılarının da yanıtsız bırakıldığını dile getirdi. Kaçan, yasakların şimdi de pandemi adı altında sürdürüldüğünü belirti.  
 
‘YARGININ KARARLARI CESARETLENDİRİYOR’
 
Yasakların hukukla açıklanamayacağını kaydeden Kaçan, “Bu hukuksuzluğu gören yargı da göz yummaya devam ediyor. Yargının almış olduğu kararların idareyi cesaretlendirici bir etkisi var. İstinaf mahkemesi bu konuda ne der, nasıl bir tavır alır, hep beraber göreceğiz. Ama genel manzara içerisinde çok da umutlu olduğumu söyleyemem. Maalesef, böyle bin manzara ile karşı karşıyayız” dedi.
 
‘İDARİ PARA CEZALARI’
 
Yasakların “orantılı ve ölçüsüz” olmaktan çıktığının altını çizen Kaçan, “Bu yasaklara tabi olamayacak 2911 sayılı toplantı ve gösteri, yürüyüşleri kanununda düzenlenmeyen siyasi parti faaliyetlerine dahi uygulanmaya başlandı. İl ve ilçelerde faaliyet yürüten siyasi parti üyelerine idari para cezalarının kesildiğini görüyoruz. Yasaklar, artık diğer tüm temel haklarımıza dokunan, onları kullanmamızı engelleyen bir niteliğe gelmiş durumda” diye konuştu.
 
‘ÖZGÜRLÜKLERİ KISITLAMAYA DÖNÜK’
 
Vanlılar ise, Anayasal haklarının engellenmesinden kaynaklı yasaklara karşı tepkili. Kentte esnaflık yapan Newroz Aslan (31), yasakların toplumun bir kesimine uygulandığını belirterek, “Yasaklar tamamen Kürt halkı ve temsilcilerine dönük yapılıyor. Bu yasaklar sadece Kürtlere dönük yasaklardır” dedi. AKP’lilerin kentte pandemi sürecinde dahi toplu şekilde bir araya gelerek eylem ve etkinlik gerçekleştirdiğini kaydeden Yıldız, ancak HDP’lilerin bir açıklamasına dahi izin verilmediğini söyledi. Yasakların birey ve toplumun özgürlüğünü kısıtlamaya dönük olduğunu dile getiren Aslan, yasaklarla toplumun baskı altına alınmaya çalıştığına vurgu yaptı. Aslan, bireylerin ve toplumun kendisini her alanda özgürce ifade edebilmesi için bir an önce bu yasakların kaldırılmasını istedi. 
 
‘YASAKLAR YENİ SORUNLARI GETİRİYOR’
 
Tüm bu uygulamalarla birlikte kentte kadına yönelik hak ihlallerinin de arttığına dikkat çeken Nujin Yıldız (20), ancak yasaklardan kaynaklı bu hak ihlallerinin kamuoyuna duyurulamadığını belirtti. İhlaller kamuoyuna yansıtılmadığı için sorunların çözümsüz kaldığını ifade eden Yıldız, “İhlaller, kamuoyu ile paylaşılmadığı için tepkiler oluşmuyor. Haliyle de sorunların daha da artmasına neden oluyor ve yeni sorunları da beraberinde getiriyor” ifadelerini kullandı. Toplumun sesinin önüne geçmek için yasakların sürdürüldüğünü aktaran Yıldız, şöyle devam etti: “Halktan bir ses çıkarsa bu durumda iktidar zarar görecek. Bunu engellemek için bu yasaklar getiriliyor. Halkın daha çok sessizleşmesi ve sindirilmesi için yapılan yasaklardır.” 
 
MA / Mehmet Şah Oruç 
 

Diğer başlıklar

15/10/2020
18:16 Varto’daki yangınları incelemek için köye giden heyet engellendi
18:05 TİS haklarını isteyen işçilerden ‘iş bırakma’ mesajı
18:02 Cudi Dağı'nda 3 noktada orman yangını
18:01 Gözaltına alınan köylülerin ifade işlemlerine başlandı
17:32 HDP’nin Kobanê için verdiği araştırma önergesi reddedildi
17:23 Bütçenin Eylül ayı açığı 30 milyara yaklaştı
17:19 İstanbul’da 3.2 büyüklüğünde deprem
16:43 Merkez Bankası rezervleri eriyor
16:31 TİHV’den Erdoğan’a tepki: Fincancı gerçek bir hak savunucusudur
16:13 Muhalefet partilerinden Türkiye Çevre Ajansı tepkisi
16:06 Gazeteci Temizkan’ın davası karar için ertelendi
16:05 DBP: HDP Türkiye halklarına umut oldu
15:50 Eski Belediye Eşbaşkanı Kök’e 6 yıl ceza
15:49 Öcalan'la görüşme başvurusuna ret
15:31 Doku’yu arama çalışmaları yeniden başladı
15:29 HDP sekizinci yıldönümünü kutluyor: Mücadelemiz sürecek
15:28 Çam ağaçlarının kesilmesine itiraz
15:00 ‘Kovid-19 testi' adı altında farklı cezaevlerine sevk
14:59 TMMOB İKK: Tarımda temel sorun tekelleşme
14:46 Öz savunmaya 15 yıl ceza
14:43 Kaldıraç: Okurumuz iki kez kaçırıldı
14:42 ‘14 tutuklu yaşamını yitirdi, 51’i işkence gördü’
14:28 Meclis toplantısında konuşması engellenen Kuş'a destek
13:12 Meslek örgütleri dayanışma ziyaretinde bulundu
13:06 Baro seçimlerinin ‘yürütmeyi durdurma’ başvurusu reddedildi
12:51 10 Ekim-Der Başkanı Coşgun: Katliamda çıkar sağlayanlar yargılanmalı
12:18 Bafra Cezaevi'nde hasta tutuklular tedavi edilmiyor
12:13 Tutuklara ‘ayakta sayım’ dayatması
12:06 Özgürlükçü Demokrasi Gazetesi Yazı İşleri Müdürü’ne hapis cezası
12:00 Muhabirlerimizin aleyhine ifade veren tanığa ulaşılmıyor
11:56 4 kentte askeri operasyon
11:30 Diyarbakır Cezaevi’nde tutuklunun ayaklarının kırıldığı iddiası
11:03 Çemişgezek'te çıkan yangında 4 ev kullanamaz hale geldi
11:02 Loç Vadisi’nde HES’e ret
11:00 Urfa’da kaza: 13’ü işçi 15 kişi yaralandı
10:58 Bankaların kredi borçlanmaları 458 milyon dolar arttı
10:53 Ayhan Bilgen'e Özgür Gündem davasında beraat
10:38 İşçilerin TKİ görüşmesinden sonuç çıkmadı
10:27 Zeytinburnu'nda bir kişi polis kurşunuyla öldü
10:07 Tecavüz faili Orhan’ın ilk duruşması yarın görülecek
09:20 'Cezaevine hoş geldin' dayağı yargıya taşındı
09:20 Siyasi partiler: Ülke yönetilemiyor, erken seçim şart
09:19 Doğayı koruyanlar cezalandırılıyor
09:19 Yüz yüze eğitimdeki eksiklikler kaygılandırıyor
09:18 Soda Sanayi işçileri: Grev erteleme hükümetin politikası haline geldi
09:09 Üç kadın gerçekleşen bir hayal!
09:09 ‘Siyasi faaliyetler fezleke konusu oldu’
09:08 Oluç: Demokratik Cumhuriyeti inşa hedefimiz devam edecek
09:06 Kilden kendine yolculuk
09:05 Van’da OHAL yasakları 4’üncü yılında: Hak ihlalleri artıyor
09:04 Kürtçe için kayıtlar başladı
09:02 Van Cezaevi’nde açlık grevi 32’nci gününde
09:00 İstanbullular: Hayat pahalı, geçinemiyoruz
09:00 15 EKİM 2020 GÜNDEMİ
00:00 Lübnan’da yeni hükümet kurma çalışmaları ertelendi
14/10/2020
22:33 Düzce’de bir kadın katledildi
22:17 Hakkari’de gözaltılar: Aralarında engelli ve yaşlılar da var
21:40 HDP’li Dede Hakkari’de çok sayıda gözaltı olduğunu duyurdu
21:00 Fransa vaka artışı nedeniyle OHAL ilan etti
20:34 ‘Ruhsat gaspıyla muhaliflerin savunma hakkı da ellerinden alınıyor’
20:26 Erdoğan ile Putin telefonda görüştü
20:20 Türkiye’de koronadan can kaybı 9 bini aştı
20:13 Koca: İstanbul’da vaka sayısı bir ayda yüzde 50 arttı
19:52 Amedspor sezonun ikinci galibiyetini aldı
19:45 KYK Borçluları Hareketi: Yaşam kısıtlamalarımızın sorumlusu meclistir
19:37 KESK’lilerin eylemi 143'üncü haftasında
19:13 İSİG Meclisi: Kovid-19 meslek hastalığı ve iş kazası sayılmalı
19:08 Yeni Yaşam Gazetesi'nin erişim engeline yapılan itiraza ret
18:53 HDP’li Meclis üyesinin konuşmasına tahammülsüzlük
18:42 'Evde veya kampüste, Kampüs Cadıları seninle'
18:30 HDK İzmir İl Meclisi cezaevlerine mektup ve kart gönderdi
18:01 AYM’nin olağanüstü toplantısından karar çıkmadı
17:54 İnsan hakları savunucularından Osman Kavala açıklaması
17:46 Antalya’da ‘gözaltılar serbest bırakılsın’ çağrısı
17:41 Gazeteci Öztekin’e 5 yıla kadar hapis istemi
17:18 Maden işçileri Meclis’te HDP ve CHP ile görüştü
17:06 Barış annesine ‘ev hapsi’
17:03 Kadri Bağdu mezarı başında anıldı: Failleri iyi tanıyoruz
16:57 HDP'lilerden kuruluş yıldönümü etkinliği
16:16 Kayıp hemşirenin katledildiği ortaya çıktı
16:11 Özsoy: Türkiye'nin tavrı Avrupa'da sabır sınırlarını zorluyor
16:08 ‘Ölüm listesi’ hazırlayan Noyan'a takipsizlik
15:54 Tanrıkulu: Kürtçe hiçbir oyuna izin verilmeyecek mi?
15:41 Barış Anneleri 9 gün sonra adliyeye çıkarıldı
15:34 Bilen: Gazeteciliğin onurunu her koşulda ayakta tutacağız
15:32 İstanbul Valiliği'nden ‘Bêrû’ soruşturması
15:31 Fincancı: Gündemimiz kaybettiğimiz meslektaşlarımız
15:14 Beştaş: ‘Çoklu’ adı altında kendilerine kurum oluşturuyorlar
15:08 Avrupa Konseyi: MA'ya yönelik tutuklama birinci derecede tehdittir
14:57 Can Dündar hakkında 35 yıl hapis istendi
14:56 Kovid-19’dan yaşamını yitiren Dr. Güzel için anma
14:48 Petrol-İş’ten grev ertelemesi tepkisi
14:46 Kürt Dil Platformu'ndan ‘dini hizmet’ talebi
14:45 Rosa Kadın Derneği üyesi Rojda Barış’a tahliye
14:40 Mayına sürülen mülteciler için etkin soruşturma talebi
14:38 Kadri Bağdu anıldı: Soruşturma etkin yürütülsün
14:22 İSİG'in açıklamasına polis müdahalesi: 7 gözaltı
14:22 Malatya’da tutuklananların sayısı 10'a çıktı
13:48 İmamoğlu’dan ‘Bêrû’ tepkisi
13:35 6 milletvekili hakkında 10 yeni fezleke
13:21 HDP heyeti orman yangınlarını yerinde inceledi
13:16 AKP-MHP’den maden işçileri önergesine ret
13:13 Bakan Gül’den ‘ışıklar yanıyor’ açıklaması
13:08 Erdoğan TTB’yi hedef aldı: Çoklu baro çalışmasının benzerini yapacağız
12:53 İdil Kültür Merkezi ve TAYAD’a polis baskını
12:47 AYM: Şahsi sosyal medya hesabı kurumsal görüşü yansıtmaz
12:46 Eşbaşkan Diken’in ‘ev hapsi’ kaldırıldı
12:32 Şırnak’ta 8 cenaze 20 gündür morgda bekletiliyor
12:21 Maden işçilerinden oluşan bir heyet Ankara’da
12:17 Kadir Şeker’e 12 yıl ceza
12:11 Helikopter olayının araştırılması için soruşturma sonucu beklenecek
12:02 10 Ekim Avukat Komisyonu: Kamusal sorumluluk nerede?
11:57 AKM inşaatında çalışan işçilere iş bitirme baskısı
11:48 HDP: Kürtçe ve Kürt tiyatrosu yasaklanamaz
11:46 Maden işçileri bakanlıkla görüşecek
11:24 HDP Parti Meclisi: Saray rejimine karşı direniş hattı öreceğiz
10:56 Ankara Katliamı yargılamasında 19 sanığın cezası onaylandı
10:30 Aleyna Çakır soruşturmasında yeni gelişme
09:41 Yasaklanan Bêrû’nun oyuncuları: Kürtçeye tahammül edemiyorlar
09:33 Yürüyüşleri engellenen maden işçileri geri adım atmıyor
09:10 ‘Şüpheli kadın ölümleri soruşturulmayarak üzeri örtülüyor’
09:09 Mayınlı tarlaya sürülen mültecilerin cenazeleri morgda bekletiliyor
09:08 Bozarslan: Rojava, Türkiye’nin boğazında yutulmayacak bir lokma olarak kaldı
09:05 İHD Şube Başkanı İncin: Tutuklular sorunlarla baş başa bırakıldı
09:04 PADÊ: Şengal'i Êzidî çocukları savunacak
09:04 Şakar: Kapitalist Modernite'ye karşı tek alternatif Demokratik Modernite
09:02 Bilgen: Bu arayış HDP’ye karşı değil
09:00 14 EKİM 2020 GÜNDEMİ
00:27 Belarus muhalefinden Lukaşenko’nun istifa etmesi için çağrı
00:18 AYM ile İçişleri Bakanlığı arasında ışıklı tartışma
13/10/2020
23:26 Çin ve Rusya İnsan Hakları Konseyi’ne seçildi
22:45 Ezidî hak savunucusu genç öldürüldü
22:22 Bakanlık Kürtçe oyun yasağını savundu
20:59 Kalın ve O'Brien telefonda görüştü
20:07 ‘Bêrû’nun yasaklanması Kürtçe’nin kamusal görünürlüğüne vurulmuş bir darbe’
19:59 HDP Eş Genel Başkanları İsveç Dışişleri Bakanı ile görüştü
19:55 İsveç Dışişleri Bakanı Linde ile Çavuşoğlu arasında ‘Kuzey ve Doğu Suriye’ tartışması
19:21 Kovid-19’dan 62 kişi daha yaşamını yitirdi
18:44 Ferhat Tunç’un davası ertelendi
18:19 Çevre örgütleri komisyon toplantısından zorla çıkarıldı
18:16 Tutuklu gazeteci Şehriban Abi avukatıyla görüştürülmedi
17:56 Samsun’da sağlık çalışanına darp
17:17 Hatun Koç’u yaralayan erkeğe ceza ve tutuklama
17:14 Kürtçe oyuna ‘kamu düzeni’ yasağı
17:12 Sözcü gazetesinin yönetici ve yazarlarına verilen cezalar onandı
17:10 HDP Sur İlçe Eşbaşkanı Hatun Yıldız tahliye edildi
17:03 Avukatların Öcalan’la görüşme başvurusuna ret
16:53 Hatay'da orman yangınıyla ilgili 2 tutuklama
16:49 Eğitim Sen: Okullardaki sorunlar çözülmedi
16:29 TÜM BEL-SEN arkadaşlarının görevlerine iadesini istedi