Soğan hasadı kimseyi memnun etmedi

img
ANKARA - Bala’da tarlada hasadın başlamasının ardından 80 kuruşa alınan soğan, markette 3 TL’ye satılıyor.
 
Ankara’nın Bala ilçesine bağlı Kesikköprü Mahallesi’nde bulunan soğan tarlalarında hasat zamanı başladı. Hatay’dan gelen yaklaşık 80 kişinin yanı sıra 6 yıl önce Suriye'den göç etmek zorunda kalan 15 kişilik bir aile, günde 12 saat tarlada soğan topluyor. Hasat döneminde işçi de işveren de koşullardan memnun değil. Balâ’da tarla kiralayanlar, bölge kentleri ve Suriye’den gelerek tarlada çalışan emekçilerle yaşamlarını ve zorluklarını konuştuk. 
 
 
6 YILDIR ÇADIRDA YAŞIYORLAR 
 
Suriye’den 6 yıl önce Türkiye’ye gelen Abdurrahman Eleci, ailesiyle tarlalar da çalışarak geçimini sağlıyor. 6 yıldır çadırda yaşadıklarını söyleyen Eleci, “Çadırda annem, babam dışında kimse kalmıyor. Çocuklar da bizimle birlikte tarlaya geliyor. Günde 12 saat çalışıyoruz, sadece çalışıyor ve yemek yiyoruz. Ne kadar toplasak o kadar para alıyoruz. Çapa da günlük 90 TL alıyorduk. Söküm bitene kadar buradayız. Kışın da nerede iş varsa oraya gidiyoruz, depolarda çalışıyoruz. Sabit bir evimiz yok” dedi.
 
‘BİZE UYKU YOK’
 
Hatay’dan gelen Münevver Şengül, 10 yıldır tarlada çalıştığını söyledi. İki ay daha soğan tarlasında çalışacaklarını söyleyen Şengül, “Buradan gidince de portakal tarlasına gideceğiz. 6 ay da portakal tarlasında çalışacağız. İş bitmiyor. Kazandığımız parayla borçları ödüyoruz. 3 gün boyunca soğanın sökümünü yaptık, şimdi de toplayıp çuvallara koyuyoruz. Kişi başı ortalama 50 TL alıyoruz. Çadırda yaşıyoruz, su ve elektrik yok. Kanalın suyunu içiyoruz. Buradan gidince de çadırda çalışıyoruz. Bize uyku yok” diye belirtti.
 
Hastalandıklarında ya da acil bir durum olduğunda ambulansların gelmediğini anlatan Şengül, “Geçen sene burada bir çocuk su kanalda boğularak öldü. Ambulans gelmedi. Kendi imkanlarıyla hastaneye götürdüler orada öldü” diye konuştu. 
 
ÇOCUKLARINI TARLADA BÜYÜTTÜ
 
15 yaşından bu yana tarlada çalıştığını aktaran Dılşa Şengül, “8 çocuğum var. Çocuklarımın hepsi tarlalarda büyüdü. Buradan gidip çadırda çalışacağız. Soğan bitince de başka tarlalara gideceğiz. Yılın 9 ayı çalışıyoruz. Akşama kadar güneşin altındayız, başkaları için çalışıyoruz. Mesleğimiz yok mecburen buralara geliyoruz. Toprağımız olsaydı gelmezdik” ifadelerini kullandı.
 
YILDA 2 AY EVDE KALIYORLAR 
 
Urfa’nın Siverek ilçesinden gelen 22 yaşındaki Seyit Ahmet Mızrak, 8 yıldır tarlada çalıştığını ifade ederek, “6 ay soğan tarlasında çalışıyoruz. Sabah 6 gibi başlıyor, akşam saat 7-8 gibi işi bırakıyoruz. Çuval başı 9 TL alıyoruz. Siverek’te iş koşulları yok. Bu nedenle buralara geliyoruz. Verdiğimiz emeğin karşılığını alamıyoruz. Yaşam alanımızı kendimiz oluşturuyoruz” şeklinde konuştu. 
 
Çadırda kaldıklarını ve yağmur yağdığında çamurlarla mücadele etmek zorunda kaldıklarını anlatan Mızrak, bir yandan da tarlalarda bulunan akreplerin de başlarına bela olduğunu söyledi. Mızrak, devamında şunları söyledi: “Yeme içme her şey bize ait. Elektrik yok. Güneş panellerimiz var ondan faydalanıyoruz. Ama çamaşır elden yıkanıyor, buzdolabı olmadığı için günlük yiyecek alıyoruz. Kısacası bu işin her şeyi zor. Bizim memlekette fabrika ya da iş imkanı olsaydı buralara gelmezdik. 2 yıldır evimize gitmedik. İzmir’deydik oradan da buraya geldik. Buradan da portakal tarlalarında çalışmaya gideceğiz. Yılın sadece 2 ayı evde kalıyoruz.”
 
YÜZDE 70 FİYAT DÜŞTÜ
 
Çeşitli yerlerde 20 yıldır kiraladığı tarlalarda tarımla uğraşan Serkan Gürel, geçen yıla göre girdilerle çıktılar arasında çok ciddi rakamların oynadığını söyledi. Gübre ve ilaç fiyatlarının geçen yıla göre yüzde yüz arttığını söyleyen Gürel, şunları dile getirdi: “Gübrenin bir tonu 7 bin 500 TL. Ama soğanın kilosu bundan bir ay önce 1 TL 70 kuruştu, şimdi 80 kuruş. Soğanın üretiminden tüketiciye kadar giden yolda yaklaşık 10-15 kişi oluyor. Burada 80 kuruşa almak istediklerinde vermeyip bazı yıllar depoya atıyoruz. Depoya attığımızda da çürüyor. Bu sene yüzde 70 fiyat düşüşü oldu. Söküm başladı, satış da başladı. Biz tüccara 80 kuruşa veriyoruz ama tüketici 3 TL’ye alıyor.”
 
YILDA 3 MİLYON GİDER
 
Her yıl 4 ay boyunca işçi çalıştırdıklarını dile getiren Gürel, “Bir yılda yaklaşık 3 milyon giderimiz oluyor. Ama her sene o kadar kazanamıyoruz.10 sene zarar ediyorsunuz belki bir sene kar edebiliyorsunuz. Ama bu şartlarda bundan sonra çiftçilikten kar etmek çok zor. Çoğumuz da artık bu işi bırakmak istiyoruz. Bu şekilde devam ederse herkes bırakacak. Çünkü gübre ve mazota yetişemiyoruz. Ciddi bir işçi sorunumuz var. İşçi bulmakta da zorluk yaşıyoruz. Artık kendi tarlası olanlar bile ekmemeği düşünüyor. Devletin hibe desteği vermesi gerekiyor. İşçilere yönelik düzenlemelerin yapılması gerekiyor. Bunlar yapılmazsa bir ay önce 1 TL 70 kuruş olan soğanın kilosu 80 kuruşa düşüyor” dedi. 
 
7 YAŞINDAN BERİ TARLADA
 
Çocuk yaşta ailesiyle birlikte mevsimlik tarım işçiliğine başlayan, şimdi Hatay’dan Ankara’nın Bala ilçesine gelip kiraladığı tarlalarda üretim yapan Hüseyin Altun, 1980’den sonra Urfa’dan sürgün edildiklerini söyledi. Altun, şöyle anlattı: “Mevsimlik tarım işçileri genelde hep Kürt kentlerinden gelenler oluyor. Çünkü çoğunun ya babası ya annesi ya da toprağı yok. Dedelerimizin toprağı var ama onlar da ya birbirini öldürmüş ya da siyasi görüşünden dolayı göç etmek zorunda kalıyorsun. Biz de sürgün edildik. 7 yaşımdan beri başkalarının toprağında çalışıyorum. 70 yaşına gelsem de aynı olacak, ama emeğinin karşılığını alamıyoruz.”
 
İŞİN ZORLUKLARI 
 
Yaptıkları işin zorluklarına da değinen Altun, “Soğan para etmiyor. İş var ama karşılığını alamıyoruz. Çalıştırdığımız işçilerin emeğini de zamanında veremiyoruz. Biz de zamanında para alamıyoruz. Normalde 6 aydan sonra paramızı almamız gerekiyor. Ama çok geç veriyorlar ya da bazen soğanı alıp, parayı vermeden kaçıyorlar. Bazen çek veriyorlar o da geçersiz çıkıyor. Bazen biz kandırılıyoruz bazen de biz başkalarını kandırıyoruz. Sürekli bir ezme ezilme ilişkisi var. Soğanın, bizden alıp markete gelene kadar fiyatı artıyor. Ben bunları burada 70 kuruşa satıyorum, komşum bunu 3 TL’ye alıyor marketten. Büyük bir adaletsizlik. Ben de aynı şekilde 70 kuruşa sattığım soğanı marketten 2 ya da 3 TL’ye alıyorum. Bu zincirin kırılması gerekiyor. Burada ürettiğim soğanı istediğim yere gönderebilir, istediğim yerde satabiliyor olmam gerekiyor. Ama devlet bunun önünü almış durumda” diye belirtti.
 
TARLA DÖNÜMÜ 600 TL'YE ÇIKTI
 
Diyarbakır’dan Ankara’ya gelen Paşa Doğuhan da kiraladığı tarlalarda işçi çalıştırıyor. Diyarbakır’daki arazilerinin satıldığını söyleyen Doğuhan, başka yapacak işleri olmadığı için tarla kiralayarak tarım yaptıklarını söyledi. Topladıkları soğanların para etmediğini söyleyen Doğuhan, “Geçen yıla göre zarardayız. Geçen sene tarlanın dönümünü 300 TL’ye kiralıyorduk, bu sene 600 TL’ye çıktı. Mazot ve gübre fiyatları çok arttı. Her şey pahalı ama soğanı ucuza satıyoruz. Depoya koyduk zarar ettik, buraya geldik yine zarar ediyoruz. Burada 70-80 kişi çalışıyor. Ama onların da koşulları çok kötü biz de karşılayamıyoruz. Bu yaştan sonra başka bir iş yapamam. İmkan oldukça bu işi yapacağız ama koşullar düzeltilmezse nasıl yapacağız bilmiyoruz” dedi. 
 
MA / Zemo Ağgöz
 

Diğer başlıklar

15/09/2021
09:35 İstanbul’da bir kadın katledildi
09:04 150 hanelik köy susuz kaldı
09:03 Çeko Mimkara: Gençlik örgütlendikçe bağımlılık kırılır, yeni yaşam kurulur
09:03 Polisin öldürdüğü Sedat Baran için AYM’ye yapılan başvuru reddedildi
09:01 HDP deklarasyonunun içeriği sahada oluşturuldu
09:01 Turgutlu'da Kürtçe dil kursu
09:00 Şenyaşarların öldürülmesinde yeni görüntüler ortaya çıktı: Kalaşnikoflu saldırgan dosyada yok
09:00 Çay kotasına karşı kadın dayanışması
09:00 Apê Nemir: Kobanê Erdoğan'a dert oldu
09:00 15 EYLÜL 2021 GÜNDEMİ
08:02 ABD: Kuzey ve Doğu Suriye’de Kürtler arası diyalogu destekliyoruz
14/09/2021
23:50 İçişleri Bakanlığı: 116 aktif siyasi parti var
21:57 Lice'deki yangın kendiliğinden söndü
20:46 Irkçı söylemlerde bulunan öğretmen hakkında suç duyurusu
20:33 BM Suriye Soruşturma Komisyonu: Savaş suçu devam ediyor
20:15 Aydın’da 8 kişiye 50 yıl hapis cezası
19:56 Vaka sayılarında artış: 27 bin 802 kişinin testi pozitif
19:49 78 barodan Gökkan’ın duruşmasındaki saldırıya tepki
19:25 Akdoğan’ın Dengê Zê kitabı imza gününe büyük ilgi
19:16 Furkan Vakfı üyeleri serbest bırakıldı
19:05 Gabar’da operasyon bölgesinde yangın
18:58 HDP dernek temsilcileriyle bir araya geldi
17:14 Avukatların yargılandığı dava ertelendi: Öcalan’ı savunduğumuz için yargılanıyoruz
17:14 Beysülen'i öldürmeye çalışan erkeğin duruşması ertelendi
16:58 Irkçı yaklaşımda bulunan öğretmen protesto edildi
16:51 Elektrik akımına kapılan işçi yaşamını yitirdi
16:03 Dünya Belediye Başkanı Jüri Ödülü Rakka'ya verildi
15:44 Boğaziçi akademisyenlerinin eylemi 169’uncu gününde
15:42 İzol ailesi Urfa Adliyesi önünde adalet talep etti
15:38 'İş yerlerinde aşılama yaygılaştırılmalı'
15:35 ÖHD: Mahkemenin hukukla bağdaşmayan saldırısıyla karşı karşıya kaldık
15:28 Sağlık sorunları artan Emine Şenyaşar'dan avukatlara çağrı
15:16 AİHM’den Bakırhan hakkında ihlal kararı
15:16 Gazeteci Mahmut Oral'a ilk duruşmada beraat
15:06 Kayyımın açık bıraktığı çukura düşen çocuk yaralandı
15:04 ‘Eğitimdeki eşitsizlikler derinleşiyor’
14:48 Hantaş cinayetinde delilleri şüpheli polisler mi topladı?
14:46 Meryem Soylu’nun duruşması ertelendi
14:43 Köpekli işkenceye maruz kalan Çetin tahliye edilmedi
14:20 Gözaltındaki ESP’liler adliyeye çıkarıldı
14:20 Dersim’de incelemede bulunan KESK: Kalekollar ekolojik yıkımdır
14:18 Furkan Vakfı üyelerine gazlı müdahale
14:07 Üs bölgesindeki ormanlar ateşe verildi
14:04 Cezaevinde avukata ince arama soruşturmasına takipsizlik
13:46 Sanatçı Tunç’un ‘Cumhurbaşkanına hakaret’ davası görüldü
13:44 İHD: Mersin’deki ırkçı saldırı araştırılsın
13:42 Ekoloji örgütleri Dersim’e gidiyor
13:36 Gürdeğir ailesi fertleri darp edilerek gözaltına alındı
13:16 Sait Üçlü ve İrfan Güler yaşamını yitirdi
13:10 Gazeteci Söğütlü’nün duruşması ertelendi
13:07 'Yaşananlar karşısında HDK fikriyatı önem kazandı'
12:43 Kadınlardan 'Özgürlük Zamanı' mitingi
12:35 Öcalan’ın avukatlarının davası başladı: Kumpas ve komplo
12:34 Kızıltepe’de 9 köy karantina altına alındı
12:13 TCDD Genel Müdürü Atik istifa etti
12:02 Dicle’de 2 kişi tutuklandı
11:32 Avukatlardan İmralı başvurusu
10:56 Gazeteci Roza Metina'ya ceza talebi
10:45 Türkiye’nin 'arka bahçesi' Kuzey Kıbrıs’ta dönen kirli işleri anlattı
09:54 Sınırı anlamsızlaştıran direnişler: Kobanê ve Suruç
09:50 'Helikopter işkencesi soruşturması tamamlanmalı'
09:45 Lice’de yangın yurttaşların çabasıyla söndürüldü
09:39 Hasta tutuklulara rehine yaklaşımı
09:06 Soğan hasadı kimseyi memnun etmedi
09:06 Kuraklıktan kaynaklı Edremit’te besiciler hayvanlarını satıyor
09:05 Dengbêjlik asimilasyona karşı direnişin adıdır
09:05 Pamukta verim var, kar yok
09:05 Mardin kayyımına 540 milyonluk yolsuzluk soruşturması
09:00 14 EYLÜL 2021 GÜNDEMİ
13/09/2021
22:49 Cizre'de kaza
22:17 Gençlerden fuhuş ve uyuşturucuya karşı açıklama
21:19 İHD yöneticisi Tüyben serbest bırakıldı
21:09 Ovacık’ta bombalama sonucu orman yangını
20:11 Hendek’teki havai fişek fabrikasında patlama davası görüldü
20:02 Korona tablosu: 231 vefat, 24 bin 613 yeni vaka
19:52 Emine Yalçın'ı katletmeye çalışan erkeğe 43 yıl ceza
19:37 Emek ve Demokrasi Güçleri’nden gözaltılara tepki
19:30 Siirt’te yürüyüş: Direne direne kazanacağız
18:49 34 ekoloji örgütü Dersim'e gidiyor
17:26 Lice’de başlayan yangın yayılıyor
16:50 Diyarbakır Barosu: Hukuksuz uygulamalara boyun eğmeyeceğiz
16:25 İkizdere’de bilirkişi incelemesi
16:11 Askerlerin kapattığı yolda trafik kazası
16:02 Siirt’te şüpheli kadın ölümü
16:00 Polis Çorlu ailelerinden şikayetçi olduğunu duruşmada öğrendi
15:52 Öğrenci Faaliyeti’nden yüksek kira protestosu
15:30 Van Barosu ve ÖHD: Avukata ince arama kötü muamele niteliğindedir
15:01 Bakan Gül’den savcı ve hakimlere: Vicdanınızı kiraya vermeyin
14:58 Bağlar Belediyesi’nin işçi alımında ‘Sıddıka teyze’ referans oldu!
14:35 Sağlık emekçilerine örgütlenme çağrısı
14:17 Ayşe Gökkan'ın reddi hakim talebine ret, tutukluluğa devam
13:51 ESP: Faşizme karşı mücadelemizi sürdüreceğiz
13:43 Meclis ‘işkence’ önergesini reddetti
13:36 Öcalan'ın avukatlarından görüşme başvurusu
13:35 Kürtçe şarkı ve halaya soruşturma tehdidi
12:52 HDP’li gençlerden ajanlaştırmaya karşı afiş çalışması
12:38 Urfa'da sağlık emekçisi intihara sürüklendi
12:36 Sancar: Deklarasyon yol haritamız olacak
12:03 Gökkan’ın duruşmasında avukat ve izleyicilere polis saldırısı
11:38 HDP PM: Tecride karşı ortak mücadeleyi büyüteceğiz
11:25 Şapatan’da karakoldan açılan ateş yangına neden oldu
11:08 Şenyaşar ailesi barolara seslendi: Bu herkesin davasıdır
10:26 Geliyê Zîlan’da balık ölümleri artıyor
10:02 Cudi Dağı’nda badem ve menengiç kıyımı
09:46 Zinciriye Medresesi’nde kıyafet kısıtlaması
09:02 Kapılarına 'Kürt Alevi defol' yazılan aile endişeli
09:01 CİSST Koordinatörü: Hapishanelerde sağlık krizi yaşanıyor
09:00 Doğa katliamlarına sanatın gücüyle direniş
09:00 Adıyaman’da kuraklık alarmı: İçme suyu dönüşümlü veriliyor
09:00 13 EYLÜL 2021 GÜNDEMİ
12/09/2021
23:23 Deniz Poyraz anıldı
23:09 İran, Kürt örgütlerinin Federe Kürdistan'dan çıkarılmasını istedi
22:41 Keskin: Bugün de binlerce Esad Oktay var
22:01 Marmaray arızalanınca yolcular raylarda yürüdü
20:51 Adana Emniyeti'nde işkence iddiası
19:44 Son 24 saatte 243 kişi daha hayatını kaybetti
19:17 Dicle'de operasyon sırasında gözaltılar
19:01 Taliban karma eğitimi yasakladı
18:39 İran ile Irak arasında vizeler kaldırıldı
18:11 HDP’li Bülbül: AKP, 12 Eylül’ün beslemesidir
17:51 Davutoğlu, Diyarbakır 5 Nolu'nun önünde konuştu
17:30 Adalet Bakanı Gül'den sanal medya yasası teklifine dair açıklama
16:44 KOAH teşhisi konulan Esmer Tunç'un tedavisi sürüyor
16:44 Bakırköy Cezaevi önünde eylem: Tecridi kabul etmiyoruz
16:43 BES’ten HDP’ye ziyaret
16:25 İkizderelilerden bilirkişi heyetine itiraz
16:11 Kadınlardan Gökkan'ın duruşmasına çağrı
15:54 Açlık grevi 290’ıncı gününde sonlandırıldı
15:18 CHP'li Tanrıkulu: AKP, 12 Eylül’e rahmet okuttu
14:57 TSK uçakları Şêladizê’yi bombaladı
14:47 12 Eylül darbesinin 41. yılı: Zulüm de direniş de sürüyor
13:39 Sokaklarda 'Bağımlılığı kıralım' kampanyası anlatıldı
13:19 ORÇEV'den 'iskele inşaatı neden durdu' sorusu
12:54 1 asker yaşamını yitirdi
12:45 İSİG’den pandemi raporu: 18 ayda en az bin 209 işçi yaşamını yitirdi
12:43 Demir kapıların sesleri 41 yıldır kulaklarında
12:28 Fındık fiyatına ses yükseltmeyen odalara tepki
12:11 Diyarbakır Cezaevi önünden seslendiler: 12 Eylül sürüyor
12:11 HDP Kadın Meclisi: Hep birlikte yeni yaşamı inşa edeceğiz
11:38 11 Eylül'e dair kimi gizli belgeler yayımlandı
11:29 HDP: Darbe mekaniğini Kürt sorununun çözümsüzlüğüyle devam ediyor
11:09 Şenyaşar ailesinden ‘iktidarınız çökmeye mahkumdur’ mesajı
10:56 İHD yöneticisi gözaltına alındı
10:54 Tuncel ve Akdeniz’e 'slogan' cezası
10:46 Açlık grevi eylemi 290'ıncı güne girdi
10:36 Mültecilerin Meriç’e atılmasıyla ilgili soruşturma
10:10 Aydınlık Yol lideri Abimael Guzman hayatını kaybetti
10:06 Gazeteci Eren: Baskılara rağmen hakikatte ısrar umut veriyor
09:20 12 Eylül mağdurları: Sistemin sadece zor aygıtları değişti
09:11 Hasta tutuklu Babaoğlu'ndan şiir kitabı: Zindan aşkla yatılır