CHP’den şerh: Çiftçinin borçları yapılandırılsın

img

ANKARA - Kooperatifler Kanunu’na şerh düşen CHP, Tarım Kredi Kooperatifleri’ne borcu olan çiftçiler için yapılandırma yapılması gerektiğini belirtti.

AKP tarafından hazırlanan “Kooperatifler Kanunu ile Bazı kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi” 8 Ekim’de Meclis Başkanlığı'na sunuldu.  Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu’nda 13 Ekim’de yapılan görüşmenin ardından kabul edilen kanun teklifine Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) şerh düştü. Teklifi genel itibariyle olumlu bulunduğu belirtilen şerhte, kanun teklifinin kooperatiflerin taleplerini karşılamaktan ve kooperatiflerle üst kuruluşlarının halihazırda var olan ekonomik ve finansmana yönelik sorunlarının çözümünden uzak olduğu kaydedildi. Teklifin Meclis İç Tüzüğü’ne aykırı bir şekilde getirildiği kaydedilen şerhte, “TBMM İçtüzüğünün 37’nci maddesi 3’üncü fıkrası birinci cümlesinde ‘Başkanlıkça esas komisyon dışında, tali komisyonlara da havale edilmiş¸ olan bir konu bu komisyonlarca on gün içinde sonuçlandırılır’ denilmektedir. Teklifin ilk taslağının ilgili Bakanlık tarafından Kooperatifler ve Üst Birliklerine iletildiği yapılan görüşmelerde de anlaşılmıştır. Bu husus Anayasanın 88’inci maddesine açıkça aykırılık taşımakta olup Yasama sürecinde her kanun teklifinde Anayasa’nın bu hükmü açıkça ihlal edilmektedir” ifadeleri yer aldı.
 
ANALİZLER RAFA KALKTI
 
Şerhte, kanun tekliflerinin tali komisyonlarda ele alınmamasının bir gelenek haline getirildiğine dikkat çekilerek, asli komisyon görüşmelerinin de seri bir şekilde hiçbir önerge kabul edilmeden, yeterli ve gerekli değerlendirme olmadan kabul edildiği belirtildi. Düzenleyici etki analizlerinin yapılmamasını da eleştiren CHP, kanun tekliflerinde bu durumunda Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile birlikte rafa kaldırıldığı vurgulandı. Teklif gerekçesinde “Türkiye Kooperatifçilik Stratejisi ve Eylem Planı”ndan bahsedildiği halde 2021-2023 Türkiye Kooperatifçilik Stratejisi ve Eylem Planı’nın olmaması nedeniyle 2012-2016 yıllarını kapsayan bir eylem planına göre hazırlık yapıldığına şerhte vurgu yapıldı.
 
Şerhte, “Bu husus komisyon görüşmelerinde anlaşılmıştır. Kanun üzerinde yeterli hazırlık yapılmadığına dair bir diğer gösterge de Ak Parti milletvekilleri tarafından 7 ayrı değişiklik önerge sunulmuş olmasıdır” diye belirtildi. Komisyon görüşmelerinde 28 maddelik kanun teklifin de AKP’nin komisyon sırasında 7’nci, 19’uncu, 23’üncü maddesi teklif metninden çıkarıldığı, 20 ve 22’nci maddelerde ise kısmi değişikliğe gidildiği ifade edildi.
 
TÜRKİYE’DE 59 BİN KOOPERATİF VAR
 
Türkiye’de 59 bin 764 kooperatifin faaliyet gösterdiği ve üye sayısının 6 milyon 328 bin 945 olduğu verileri paylaşılan şerhte, “Tarımda kooperatifleşmeye baktığımız zaman Danimarka’da bu oran yüzde 98, Hollanda’da yüzde 95, Almanya’da yüzde 76, Kanada’da yüzde 75, Türkiye’de ise yüzde 13 seviyesindedir. 1163 sayılı Kanun yürürlüğe girdiği tarihten bu yana Kanunda 18 defa değişikliğe gidilmiştir, Teklif ile Kanunda 19’uncu kez değişiklik yapılmaktadır. Kanunda ileriki yıllarda değişiklikler yapılması ihtiyacı duyulacağını değerlendirdiğimiz hususlar doğrultusunda, teklifteki bazı kısımların yeniden gözden geçirilmesi gerekmektedir” ifadeleri kullanıldı.
 
GÖZDEN GEÇİRİLMESİ GEREKEN MADDELER
 
Şerhte, gözden geçirilmesi talep edilen maddeler şöyle sıralandı:
 
“* Teklifin 5’inci maddesiyle Kooperatiflerin yönetim kurulu üyeleri ve yedekleri ile varsa temsilcilerinin, kooperatifçilik konusunda bilgilerinin arttırılması amacıyla kooperatifçilik eğitim programını tamamlama zorunluluğu getirilmesi yerinde bir düzenleme olmakla birlikte, bu eğitimi kimin vereceği hususu Kanunda net biçimde öngörülmemiştir. Kanuni belirlilik ilkesi gereği, önergeyle bu eğitimlerin bizzat Bakanlık veya Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş kuruluşlar tarafından verileceği kuralı getirilmektedir.
 
* Teklifin 13’ncü maddesiyle mevcut Kanunda yazılan Bakanlık temsilcisinin alacağı ücretin tarifesi, teklifte yönetmeliğe bırakılmıştır. Tarifenin, kanuni belirlilik gereği yasada anılmasında yarar vardır.
 
* Teklifin 14’üncü maddesinde yapılacak değişiklikle 1163 sayılı Kanunun 93’üncü maddesinin birinci ve 4’üncü fıkralarına eklenen düzenlemeler ile Kadın Kooperatifleri ekonomik hayatta kendine yer bulamayan kadınlar için istihdam ve gelir elde etme imkânı sağlamaktadır. Ayrıca, 1163 sayılı Kanunun 93’üncü maddesine eklenen fıkrayla, ortaklarının çoğunluğu kadınlardan oluşan ve kadın emeğinin değerlendirilmesi amacıyla kurulan kooperatifler ile ortaklarının çoğunluğu engellilerden oluşan kooperatiflerin; kuruluş aşamasında ve faaliyet dönemlerindeki tescil ve ilan ücretleri alınmayacaktır.
 
* Teklifin 20’nci maddesinde yer alan düzenlemeyle, Kooperatif Bilgi Sistemi (KOOPBİS)’nin kurulması için Ticaret Bakanlığına bir yıllık; sistemin kurulmasını müteakip kooperatif ve üst kuruluşlara ise gerekli bilgi verilerin sisteme yüklenmesi için altı ay süre tanınmıştır. Bunu zamanında yerine getirmeyen yönetim kurulu üyelerine ise teklifin 15’inci maddesiyle yaptırım getirilmiştir. Ancak ilgili Bakanlıkların kendi sistemlerindeki verileri aktarmalarıyla ilgili bir süre sınırı konmamıştır. Önergemizle, bürokrasinin hızlandırılması ve elektronik altyapının sağlıklı işlemesi için ilgili Bakanlıkların kendi verilerini üç ay içinde sisteme yüklemesi şartı getirilmektedir.”
 
EK MADDELER
 
Kanun teklifine eklenmesi talep edilen 4 kanun önergesi şunlar: 
 
 “* Tarım Kredi Kooperatiflerine borcu olan çiftçiler, bu Kanunun yayımlandığı tarihi izleyen altıncı ayın sonuna kadar borçlu bulundukları kurumlara borçlarını yapılandırma talebinde bulunabileceklerdir. Yapılandırma sonucunda borçların faizi silinir, faiz ve gecikme zammı alınmadan anapara ödemeleri bir yıl ertelenerek her yılın aralık ayı sonunda ödenmek koşuluyla 48 ayda ödenecek şekilde taksitlendirilecektir.
 
* 1163 sayılı Kanunun 56’ncı maddesi son fıkrasına eklenecek cümle ile; Kooperatifler ve üst kuruluşlarında birden fazla organda görevli olanların her organ üyeliği için ücret almak suretiyle birden fazla ücrete hak kazanması önlenmesi hedeflenmektedir.
 
* 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 48 inci maddesinin ikinci fıkrasının birinci cümlesinde yapılacak değişiklikle, gizli oy açık sayım usulünün kooperatifler ve üst kuruluşlarının organ seçimlerinin tamamında, üye sayısına bakılmaksızın uygulanması kanuni güvence altına alınmaktadır. Ayrıca, esnaf ve sanatkarlar kredi kefalet kooperatiflerinin gizli oy açık sayım usulünün dışında tutulması uygulamasına da son verilmektedir.  
 
* 4572 sayılı Kanunun 6’ncı maddesinin üçüncü fıkrasının ikinci cümlesinde yapılacak değişiklikle; Tarım satış kooperatifleri ve birliklerinin ortak içi işlemleri sonucu ortaya çıkan olumlu gelir gider farkları gelir ve kurumlar vergisinden müstesna tutulmaktadır. Teklif ile kooperatif ve birliklerin ortaklarından aldıkları ürünleri işleyerek elde ettikleri mamulleri üçüncü kişilere satmaları ortak içi işlem sayılmakta ve bunun sonucunda ortaya çıkan olumlu gelir gider farklarının gelir ve kurumlar vergisinden müstesna tutulması sağlanmaktadır.”
 
MA / Berivan Altan 
 

Diğer başlıklar

19/10/2021
14:59 Kanser hastası Özdoğan’ın 72 yaşındaki annesi gözaltına alındı
14:55 Kürt Dil Platformu: Kürtçe yaşamalı
14:50 Selim Temo’dan yeni kitap: Pûnga li Bajêr
14:40 MKM’liler şarkılarını HDP grubunda seslendirdi
14:09 Urmiye Cezaevi’nde kadınlar isyan başlattı
14:06 Mersin’de nükleer karşıtları hakim karşına çıkacak
14:05 Köylüleri darp eden askerler: Davanızdan vazgeçin
13:54 İstanbul Adliyesi'nde ekonomik kriz isyanı: Kendimi mi yakayım?
13:50 BMG'den baskılara karşı örgütlenme çağrısı
13:27 Erdoğan kendine zam yaptı: Yeni maaşı 100 bin TL
13:17 Efrîn’de 3 kadın daha kaçırıldı
13:15 Irak ve Suriye tezkeresi iki yıl daha uzatılmak isteniyor
13:15 Ürküt: Çözüm süreci siyasi yarar sağlandığı sürece mi gündemde tutuluyordu?
13:02 HDP'den KESK'e bütçe ziyareti: Emekten yana bütçe oluşturulmalı
13:01 Las Tesis davası karar için ertelendi
12:56 GGM'de polis şiddetiyle katledilen mültecinin duruşması görüldü
12:48 Sancar: Savaşa karşı barış bütçesini getireceğiz
12:48 Daron Acemoğlu: Diktatörlükler hiçbir zaman kendi başlarına gitmiyor
12:36 Dışişleri Bakanlığı: Açıklamalardan etkilenmeyeceğimizi hatırlattık
12:16 Yazısına erişim engeli getirilen Polat: Teslim olamayız, olmayız
11:56 Bahçeli, Demirtaş ve Kavala’yı hedef aldı
11:51 Avukatlardan İmralı başvurusu
11:50 İzmir'de uluslararası resim çalıştayı
11:39 Plan ve Bütçe Komisyonu’nun takvimi belli oldu
11:22 TÜSİAD'dan kuvvetler ayrılığı çağrısı
11:15 Oyuncu Laçin: ‘Kiraz pahalı’ dediğim için ifadeye çağrıldım
10:57 İktidarı ayakta tutma oyunları
10:39 ‘Miting alanındaki tahammülsüzlük tecridin fotoğrafıydı’
10:34 Şenyaşar ailesi: Feryada sessiz kalan insanlığını sorgulasın
10:31 Hozan Canê: Cezalarla sanatçıları korkutamazlar
10:30 İmralı tecridi kadınları nasıl etkiliyor?
09:56 Ömer: Suriye Anayasa Komitesi görüşmesinden sonuç çıkmaz
09:51 Salaz: Türkiye Bağdat Meclisi’nde KDP üzerinden temsiliyet buldu
09:50 TL’nin değer kaybı sürüyor
09:39 Kaş açıklarında 6 şiddetinde deprem
09:33 Çiftyürek: Kürtlerle savaş Türkiye’yi küçültür
09:29 10 ülkenin büyükelçileri Dışişleri Bakanlığı'na çağrıldı
09:06 CHP’den şerh: Çiftçinin borçları yapılandırılsın
09:02 'Anlaşmalara taraf olan Türkiye doğasına her türlü zararı veriyor'
09:02 Moroğlu: Anayasa değişikliğinde eşit temsiliyet esas alınmalı
09:01 KDP TSK’nin piyonu oldu!
09:01 Hünnap bir şifa kaynağı
09:00 Kaymakam soruşturma izni vermedi, savcı ceza talebinden vazgeçti
09:00 Orman Kanunu Antalya'da başka Şırnak'ta başka
09:00 19 EKİM 2021 GÜNDEMİ
18/10/2021
23:03 ABD Dışişleri Bakanlığı Erdoğan’ın açıklamasını yalanladı
22:32 Fırat Gizlenç polis ablukasında defnedildi
21:41 Katledilen çocukların davasında tanıklar dinlenecek
21:07 Kovid-19’dan 214 vefat, 29 bin 240 yeni vaka
20:59 Savcı 5 gazeteciye beraat istedi
20:29 BTS’nin oturma eylemi 40’ıncı haftasında
20:25 Rusya NATO nezdindeki misyonunu askıya aldı
20:19 Katı atık işçisinin dükkanı basıldı
18:44 ‘İktidarın gündeminde savaş ve kadınları daha fazla yoksullaştırma var’
18:39 Kobanê Davası tanığı Gökalp 15 gün TEM’de tutulmuş!
18:00 Azadi Partisi’nden HDP’ye ziyaret
17:28 Karakoldan dönüştürülen mülteci merkezi kapatıldı
17:11 Kamu lojmanlarının satışa çıkarılmasına tepki
17:07 Aleyna Çakır'ın baş şüphelisine ceza istemi!
16:51 Koğuşlara gece yarısı baskın: Çocuklar çok korkuyor
16:23 ATO’dan şiddet gören Doktor Yıldırım’ın duruşmasına katılım çağrısı
16:18 Beytüşşebap'ta HDP’nin 9’uncu yıldönümü kutlaması
16:11 Kobanê Davası: 3 tanığın ifadelerine nasıl ulaşıldığı belli değil
16:01 Kadınlar pijama yasağını protesto etti
15:54 Kılıçdaroğlu hakkında suç duyurusu
15:50 MKM'nin konser yasağına Batman’dan tepki
15:34 Gözaltıları protesto ederken gözaltına alındılar
15:23 Diyarbakır Barosu, Demirtaş için AK'ye başvurdu
15:23 Hatay’da aynı anda 3 hortum oluştu
15:23 Sanatçı Hozan Canê’ye 3 yıl 1 ay ceza
14:49 Mersin’de bir kadın katledildi
14:44 HDP’den şerh: Kooperatif Bakanlığı ve Kooperatifler Bankası oluşturulmalı
14:43 Suruç Katliamı davasını sahiplenme çağrısı
14:34 Sağlık örgütleri doktora şiddeti protesto etti
14:05 TİP, CHP’li belediyeyi protesto etti
13:54 Beştaş: 6-8 Ekim'de sokağa çıkan paramiliterleri SADAT mı eğitti?
13:51 HDP Nusaybin'de halkla bütçeyi konuştu
13:46 İlçe seçim müdürü taciz suçundan tutuklandı
13:46 Buldan: Kürt çocuklarını panzerle ezerek mi sorunu çözüyorsunuz?
13:06 Şenyaşar ailesi için İnsan Hakları İnceleme Komisyonu’na başvuru
12:49 HDP’li Mamedoğlu'na hapis cezası
12:49 Kobanê Davası’nın 5’inci duruşması başladı: Tutuklular savunma yapmadı
12:20 Ferit Şenyaşar: 224 gündür medya bizi görmezden geliyor
12:19 Bilirkişi raporu: Esra Hankulu müdahaleyle kurtulabilirdi
12:06 KMMK: Eylül'de 8 kolber öldürüldü
11:54 Ceylan Ertem'den Salkım'a 'Karadağlı' yanıtı: Sanatçı politik olabilir
11:08 Kadınlardan polis şiddetine yanıt: Boyun eğmeyeceğiz
10:39 YPG Sözcüsü: Efrîn'deki gibi tehlikeli anlaşma olabilir
10:29 4 çocuğu gözaltına alınan Mahmurlu anne: İnsanlık için ses çıkarın
09:48 Van’da öğrenciler yemek ve yurt zamlarını protesto etti
09:02 İdlib’e karşı Til Rifat ve Şehba pazarlığı
09:01 'Kobanê Davası'yla HDP'nin siyaset yapması engelleniyor'
09:01 Katı atık işçileri: Çalışmazsak ekmek yok!
09:00 Yazmasına el konulan anne: Kürtlerin renklerine tahammül edemiyorlar
09:00 Tohumda takas yerine asimilasyon
09:00 18 EKİM 2021 GÜNDEMİ
08:23 Fotoğrafçı Gizlenmiş yaşamını yitirdi
17/10/2021
22:39 Esad, Rusya heyetiyle Şam’da görüştü
22:00 Pedersen: Suriye’de yeni bir anayasa oluşturma konusunda anlaşmaya varıldı
20:52 Tatvan’da HDP kutlaması
20:18 Kocaeli’de erkek şiddeti
19:29 24 saatte 186 kişi daha hayatını kaybetti
19:24 Durakoğlu tekrar İstanbul Barosu başkanı seçildi
19:11 HDK: Sürekli ve ısrarlı bir çalışma bizi yeni yaşama götürür
19:05 ‘Kentler cinsiyetlendirildi’
18:01 TÜGVA'nın camide açıklama yapması tepki çekti
17:52 Sancar Mardin’de esnafın sorunlarını dinledi
17:49 Botan'da 'Özgürlük Zamanı' kampanyası sürüyor
17:31 MKM'ye konser yasağı protesto edildi
17:09 HDP Denizli'de kadınlarla buluştu
16:56 YPG, Savunma Bakanlığı’nın açıklamasını yalanladı
16:06 Bingöl’den ‘ekolojik kırımı durdurun’ çağrısı
15:59 Türkiye kökenli çeteye ait 3 ton kokain yakalandı
15:56 Bağımlılığa karşı bir araya geldiler
15:44 Amedspor deplasmanda berabere kaldı
15:42 ‘Sağlıklı kadın ve toplum için özgürlük şart’
15:20 Efrîn'de hamile bir kadın öldürüldü
15:07 Başaran: Engelleri kadın mücadelesiyle ortadan kaldıracağız
14:47 Oda değişimini kabul etmeyen tutuklular darp edildi
14:12 Adıyaman’da HDP’nin kuruluş yıldönümü coşkuyla kutlandı
13:25 'Demokrasiye Çağrı' mitingi: Dimdik ayakta olduğumuzu göstereceğiz
13:19 Polisten Barış Anneleri'ne: Bayrak verelim HDP önünde oturun
13:12 Aydeniz ve Poyraz'dan Barış Anneleri'ne ziyaret
12:51 Erdoğan: Kılıçdaroğlu’nun açıklaması kamu düzenine tehdittir
12:16 Şenyaşar ailesi: Failler bir gün hesap verecek
11:41 Sancar: Savaşın değil barışın bütçesini yapalım
11:35 Irak’ta resmi seçim sonuçları açıklandı
11:04 Hasta tutuklu Yalçın pandemi gerekçesiyle tedavi edilmiyor
10:39 Oluç: Demokrasi ittifakının nasıl gerçekleşeceğini tartışıyoruz
10:09 HDP’li Tosun: Hiçbir güç halkın iradesini kıramaz
10:08 Dilek Doğan’ın ailesi dosyayı AİHM’e taşıyacak
09:54 Bölge kentlerindeki filyasyon durma noktasında
09:52 Mahkemede beraat alan KHK'li, defterdarlığa takıldı
09:51 Yüzde 98 engelli Bekir Güven: Cezaevleri hasta tutuklulara göre değil
09:16 Taliban yüzünden iki kez ülkesini terk etti
09:12 AKP’li başkanın firari akrabalarının polisle ilişkileri ortaya çıktı
09:10 Hastane yerine yüzme havuzu yapıldı
09:04 'Dolar uçuyor ama maaşlar yerinde duruyor'
09:02 Kitap gelirlerini SMA hastası Havin'e bağışladı
09:00 Koronaya yakalanan tutuklulara tarihi geçmiş ilaç
09:00 17 EKİM 2021 GÜNDEMİ
16/10/2021
23:44 Muhabirlerimiz ve gençlik üyeleri serbest bırakıldı
23:15 EŞİK siyasi partilere çözüm için acil 5 talep sundu
21:29 Babacan Şenyaşar ailesi ile görüştü: Mücadele etmek lazım
20:56 ÖHD üyesi Yamar: Tecrit içinde yeni bir tecrit yaratıldı
20:44 Mahmurlu 5 işçi gözaltına alındı
20:33 'Hafıza Odası' sergisinin açılışı yapıldı
20:19 Koronadan 212 kişi daha hayatını kaybetti
20:11 Üstün kitabını Poyraz adına imzaladı
19:57 ‘Bütçe buluşmaları' Mardin’de: Fiyatlar uçuyor, çöküşteyiz