Seçim, savaş ve 'kaçış planları' ortasında HDP’nin çağrısı ne anlama geliyor?

img

ANKARA - AKP’nin yeni operasyonları duyurması, bir gün sonra CHP’nin “kaçış planı” iddiası ve aynı gün HDP’nin de muhalefete “savaşa karşı çıkalım” çağrısı dikkate değer. Savaşa verilecek olası örtülü destek, “kaçmaya” değil kalıcılaşmaya hizmet edecek. 

Ankara siyaseti, bir süredir oldukça sıcak gündemler içerisinde yoğun bir hareketlilik yaşıyor. CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun seçim güvenliği kapsamındaki SADAT çıkışı ve Erdoğan’ın seçimleri kaybedeceğini öngören “kaçış planı” açıklaması, iktidarı psikolojik olarak açık bir savunmaya yöneltti. Çünkü AKP-MHP iktidarının tüm hamleleri, iktidarını korumaya yönelik olduğu aşikâr. AKP-MHP’nin milliyetçilik ve “terör” manipülasyonu üzerinden manevra alanı sağladığı hamlelerinin muhalefet tarafından ne kadar bütünlüklü görüldüğü ve neye-nasıl muhalefet edip-edilmediği ciddi tartışma konusu. Ankara’daki iktidar yeni bir savaş konseptiyle muhalefeti hizaya getirme ve etkisiz kılmak istediği görünen bir durum.
 
17 NİSAN’DAKİ SALDIRI
 
AKP-MHP ittifakı, yaklaşık 2 yıldır seçim sisteminde sistematik değişiklikler yapıyor ve seçimlerin normal geçmeyeceğine dair açıklamalar geliyor. Ankara’nın temel tartışmaları bu gündem üzerine yürüyor. Oysaki Federe Kürdistan Bölgesi’ne Nisan ayında başlatılan saldırı, seçim sonuçlarına etkilemek için yapılan önemli bir hamleydi. Peki, burada beklenilen sonucu alabildi mi? İktidar medyası dahi, beklenilen etkiyi yaratmadığı ve bu nedenle saldırıyı yok hükmünde görmeye başladıkları söylenebilir.
 
KUZEY VE DOĞU SURİYE
 
AKP-MHP ittifakı, iktidarını bir süre daha koruyabilmek için Kuzey ve Doğu Suriye’ye yönelik bir askeri saldırı için hazırlandıklarını sıklıkla dile getirmeye başladı. İki gün önce toplanan MGK’de saldırının ayrıntılarının konuşulduğu basına yansıtıldı. Seçim sistemine müdahale ve savaş politikalarının elbette ekonomik arka planı da bulunuyor. Yeni Ekonomik Model kapsamında Saray’da yapılan sunumlarda yer alan hamlelerin başarısız olması, iktidarın seçim takvimi ve taktiklerini değiştirmeye zorlandığı görülüyor.
 
AKP-MHP iktidarı, iki temel hamle üzerinden seçimlere hazırlanıyor. Seçim sisteminde değişimler ve savaş planları...
 
SEÇİM SİSTEMİ
 
Seçim sistemine müdahaleye yönelik en son gelişme, yaz aylarında Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) kararnamesiyle seçim kurullarına müdahale edileceği yönünde. İktidar, neredeyse iki yıldır seçim sistemine yönelik müdahalelerde bulunuyor. MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, 2020 yılının bahar aylarında seçim kanunun değişmesi yönünde açıklamalar yaptı. Hazırlıklara başlayan iktidarın taslağı bu yıl içinde Meclis’te kabul edildi. Buna göre Kürtlerin ve sosyalistlerin partilerinin seçime girmemesi için getirilen yüzde 10 barajı, işlevini yitirdiği için düşürüldü. Gelecek ve DEVA partilerini engellemek için “ittifakın aldığı oy toplamı ülke barajını geçtiği takdirde, seçim çevrelerinde milletvekili hesabı ve dağılımı, ittifak içinde yer alan her bir partinin o seçim çevresinde almış olduğu oy sayısı dikkate alınarak yapılır” şeklinde madde getirildi. Çeşitli maddelerde, seçime katılma yeterliliği özellikle zorlaştırıldı. Seçimlerden önce HDP’yi kapatma planı uygulanırsa yeni ya da hazırlığı yapılan başka bir partinin seçime girmesi engellenmek istendi.
 
CHP’nin İyi Parti’yi seçimlere soktuğu “vekil transferi” yine engellendi. İl Seçim Kurulu üyelerinin kura ile seçilecek olması, AKP’lilerin çoğunlukta olacağını düşündürdü. Tüm bu gelişmelerin arasında SADAT’ın seçim güvenliğine müdahale edeceği, muhalefete yönelik siyasi cinayetlerin olacağı tartışıldı. Süreç sonunda 1946 seçimleri benzeri iktidarın elinde sopasıyla adil olmayan bir seçime gireceği algısı, özellikle muhalif seçmende oluştu. Ankara’daki hareketliliğin bir yanı buydu. Kılıçdaroğlu’nun “kaçacaklar” açıklaması da tam bu noktada, “seçim olacak ve kaybedecekler” algısının tekrardan seçmene geçmesi anlamında önemliydi. İktidar medyası da savunma psikolojisiyle “kaçacaklar” yerine “kaçmayacaklar” demesi, özellikle AKP seçmeninde bir güvensizliğe yol açtığı görülmeye başlandı.
 
SAVAŞ PLANLARI
 
Şu an ayrıntıları hazır olan ve Kürtlere yönelen savaş planını, sonucu ne olursa olsun yürürlüğe koymak isteyen iktidar, bunu son şansı olarak değerlendiriyor. Seçim sitemindeki değişiklikler ile iktidarın savaş planları aynı döneme denk geldi. Bu iki yönlü olarak seçimlere müdahalenin önemli işareti olarak değerlendirildi. İktidar, Federe Kürdistan Bölgesi’ne başlatılan saldırılardan istenilen sonuçlar alınmış olunsaydı seçim sürecini hızlandıracaktı. Ancak “bitirdik, bölgesel güç olduk, kazandık” yönündeki milliyetçilik güdüsü üzerinden başarı hikayeleri yazılabilmiş değil. İktidarın söz konusu saldırılarına Millet İttifakı kanadından tepki verilmemesi, aksine destekleyen açıklamalarda bulunması, seçimlerin kazananı ve kaybedenini belirlemek açısından da önemliydi. Federe Kürdistan’da istenilen sonucun alınamaması üzerine Erdoğan yeni bir “savaş açıklaması” yaptı. Suriye’ye yönelik askeri saldırı Milli Güvenlik Kurulu (MGK) toplantısında resmileştirildi. Bu bakımdan iktidarın önceliğinin seçimi kaybetmesi, ardından belirsiz bir kaçış planı olmadığı, seçimi kazanmasını sağlayacak bir savaş planı olduğu açıkça görüldü. Kaçmak yerine kalıcılaşmak üzere seferden döneceğinin ihtimal dışı tutulmasının, demokrasi isteyen çoğunluğa kaybettireceği ihtimali belirdi.
 
Yeni askeri saldırıların, ekonomik krizin yarattığı tahribatlar ve iktidarın kan kaybının durdurulamaması ardından gelmesi, savaş-seçim arasındaki ilişkiselliği kurdurabiliyor. Seçim sistemine yönelik yaz aylarında yapılacak yeni müdahale ve özellikle savaş planlarıyla seçimlerin kazanının belirlenmesi kurgusu, mevcut ekonomik kiriz ve Saray’ın uygulamaya çalıştığı Yeni Ekonomik Modelin başarısızlığıyla iç içe geçti. Geçtiğimiz yıl Kasım ayında Saray’da yapılan ve basına da kısmen yansıyan Şefik Çalışkan imzalı bir bilgi notu, seçimlerin 2022 Haziran öncesinde yapılmayacağı, bu tarihe kadar makro ekonomik verilerin düzeltileceği öngörülmüştü. Sunumda yer alan kurun yükseltilmesi, MB’nin piyasaya müdahale etmesi, faizlerin düşürülmesi, basına sansür uygulanması ya da AKP’lilerin bu konuda demeçler vermemesi yönündeki öneriler harfiyen uygulandı. Yeni Ekonomik Model ve seçimlere yönelik hamleler başarılı olmadı ve savaş planları daha güçlü şekilde devreye sokuldu. Yine sunumda yer alan Kürtlere yönelik saldırılardan yaratılacak “başarı hikayesini” iktidarın yürürlüğe koyduğu anlaşılıyor.
 
HDP’NİN ÇAĞRISI
 
Saray’da yapılan tüm tartışmalar, Yeni Ekonomik Model kapsamında 2022 Haziran’a kadar makro ekonomik verilerin düzenlenmesi ve seçim sürecine girilmesine kitlendi. Ancak hesaplar tutmadı, döviz beklenenden daha çok cepleri yaktı ve zamların önü alınamadı. Enflasyon, işsizlik, cari açık vb. makro ekonomik verilerde iyileşme sağlanamadı. Belli ki asgari ücrete zam yapacak bir gücü de iktidar kendinde göremedi. İktidarın ekonomik normalleşmenin sağlanacağını düşündüğü Haziran ayı yaklaşırken, “başarı hikayesinin yazılacağı” hamle devreye girdi: Ukrayna Savaşı’nda oluşan boşluk, NATO’daki tartışmalar ve içerde yaratılan terör tehdidi üzerine kurulu savaş planı. Federe Kürdistan Bölgesi’nde devam eden ve Kuzey-Doğu Suriye’de başlaması muhtemelen savaş sürecine topyekûn karşı çıkılmadığı sürece, iktidarın olası Pirus Zaferi, onu bir dönem daha koltuğunda tutabileceği güçlü ihtimal. İktidarın savaş aracı, ona seçimi erteleme ya da erken baskın bir seçime girme alanı açtığı görülüyor.  
 
AKP’nin yeni operasyonları duyurması, bir gün sonra CHP’nin Erdoğan’ın “kaçış planı” iddiası ve aynı gün HDP’nin de muhalefete “savaşa karşı çıkalım” çağrısı yapması politik ilişkilerin karmaşıklığı ve sistem içi muhalefetin pozisyonunu anlamak bakımından dikkate değer. İktidarın savaş kararı almasıyla iç politik dengeleri değişme hamleleri ancak savaşa karşı ortak karşı koyuşla birlikte aşılır. İktidarın ayakta kalmak için başlatma kararı aldığı savaş gibi yıkıcı hamleler, savaş karşıtı pozisyonla ortak demokratik kazanımlara dönüştürülebilir. Aksi taktirde savaşa verilecek olası örtülü destek, “kaçmaya” değil kalıcılaşmaya hizmet edecektir.
 
MA / Deniz Nazlım
 

Diğer başlıklar

28/05/2022
12:50 Diyarbakır, İzmir ve Batman'da kayıpların akıbeti soruldu
12:40 Bayındır: Zeki Çelebi zulme boyun eğmedi
12:31 Bamernê’nin stratejik önemi ve Türkiye’nin planları
11:34 Ekolojik talan: Besta yok ediliyor
11:27 Türkiye’nin saldırılarında 7 yılda 112 kişi katledildi
11:04 Sancar: Tecride karşı çıkışın üzerindeki tecridi kırmalıyız
11:02 Cudi Dağı’nda bombardıman
10:58 Katledilen Çelebi’nin ağabeyi: Polis bizi sürekli tehdit etti
10:56 Benzin ve motorine zam: Bir yılda yüzde 224 zam
10:55 YPG Sözcüsü Nuri Mehmud: Direneceğiz, gücümüz var
10:42 Şenyaşar ailesi: Mücadelemiz yargı bağımsızlığı için
10:39 Korucu anlattı: Çatışmalar var, ilerleme yok, kayıplar çok
10:02 Mersin’de ev taşımacılığı yapan işçiler iş bıraktı
09:59 Seçim, savaş ve 'kaçış planları' ortasında HDP’nin çağrısı ne anlama geliyor?
09:49 Klima satışına izin veren cezaevi idaresi kullanımını yasakladı
09:47 Dersim'de çok sayıda gözaltı
09:41 Gazeteci Ferac: KDP ajanlık faaliyeti yürütüyor
09:34 Erkek şiddeti: 2 kişi yaşamını yitirdi, 1 ağır yaralı
09:33 'Beyaz Miting’e katılım çağrısı
09:32 Gardiyanlar hasta tutukluyu ölümle tehdit etti
09:13 HDP’nin kongre hazırlıkları başladı
09:12 28 yıllık bekleyiş: Aramaktan vazgeçmeyeceğiz
09:12 Polis felç bıraktı, yargı korudu, emniyet icra başlattı
09:04 Aynı açıklamaya bir takipsizlik, bir dava
09:00 AKP’nin kurucularından Ünsal: Adil bir yaşam için iktidar değişmeli
09:00 Keskin: Paramiliter yapılar 'sivil toplum', biz ise 'terörist' ilan edildik
09:00 AKP’li belediye tapulu arazilere el koyup fahiş fiyatla satıyor
09:00 91 kişiye soruşturma: Savcı ‘özel’, mantık ‘kumpas’
09:00 Kırıklar Cezaevi'nde hak ihalleri devam ediyor
09:00 Tutuklu yakınlarından Barzanilere: Üzerinizdeki kıyafetlerden utanın
09:00 Tarım ve mera arazileri bir bir imara açılıyor
09:00 28 MAYIS 2022 GÜNDEMİ
27/05/2022
22:11 Dersim’de gözaltına alınan öğrenciler serbest bırakıldı
21:59 Zirgan ve Til Rifet’e saldırı
21:50 Çalınan ‘Koç Başlı Mezar Taşı’ bulundu
21:43 HDK'den İzmir'de çok dilli konser
21:31 Tatvan Kaymakamlığı Kürtçe tiyatro oyununu iptal etti
19:08 İskenderun’da şüpheli kadın ölümü
19:04 ‘Hakkımız olanı alacağız’ kampanyasına yoğun ilgi
19:00 Adana’da KESK'li emekçilerden açıklama
18:49 DBP ve DTK'den çağrı: Ulusal birlik ruhuyla kazanımları koruyalım
18:31 Rıza Bey Apartmanı davasına 4 sanık daha eklendi
18:21 Deniz Poyraz davasında reddi hakim talebi reddedildi
18:07 ŞPO’dan katledilen Varol ve Akın için açıklama: Öfkeliyiz!
17:51 Bölgede doğa talanı sürüyor
17:48 Diyarbakır Barosu'ndan Kürtçe konserlerin yasaklanmasına tepki
17:40 TBB Başkanı Sağkan: Baskıcı rejimler güçlü avukatlık istemez
16:51 Zeki Çelebi'nin ağabeyi: Mücadele bayrağını başarıya ulaştıracağız
16:37 Sınır ötesinde 18 asker yaşamını yitirdi
16:35 KESK çalıştayında farklı demokrasi modelleri tartışıldı
16:14 İmamoğlu’nun ziyaretinde bir kadın gözaltına alındı
15:47 Vanlılardan CHP’li belediye başkanlarına: Belediye başkanımız nerede?
15:41 Türk-İş: Açlık Sınırı 6 bin 17 TL
15:29 Gazeteci örgütlerinden sanal medya yasasına tepki: Reddediyoruz
15:26 Çimento fabrikasına verilen ruhsatın iptali istendi
15:17 Antep Adliyesi'nde Adalet Nöbeti
15:10 Öğrenciler Kürtçe yasaklarını protesto etti
15:07 Hazna Sü’yü zırhlı araçla katleden uzman çavuş yine tutuklanmadı
14:38 ‘Oğlumun cezaevinde ölmesini istemiyorum’
14:24 Sıddık Uğur’un ölümüne ilişkin araştırma yaptınız mı?
14:16 İBB binasının yıkımına itiraz
14:14 Bakanlık onaylı Kürtçe kitaplar tutuklulara verilmiyor
14:01 Dersim’de öğrenciler darp edilerek gözaltına alındı
13:45 Bamernê'de tanıklar 'Türkiye' dedi, KDP medyası çarpıttı
12:57 Bamernê açıklaması: Provokasyonlarla savaş zemini yaratılıyor
12:49 Yıldırım AİHM kararına rağmen tahliye edilmedi
12:43 İzmir Emek ve Demokrasi Güçleri: Hasta tutuklular ölüme terk edildi
12:07 EŞİK’ten sanata yönelik yasaklara tepki: Özgürlüğü savunuyoruz
12:05 Efrinli tutuklular: Bize yapılan haksızlığı kimseye duyuramadık
11:59 Öcalan’ın aile ve vasisinden görüşme başvurusu
11:57 Furkan Vakfı üyelerinden adalet talebi
11:39 Öcalan’ın avukatı Uysal’ın duruşması görüldü
11:37 CHP’li Torun: İradenin kayyımlara teslim edildiği düzeni kabul etmiyoruz
11:32 Şenyaşar ailesi: Onuru ve gücü direnenler bilir
11:23 Şişli’de biri kadın 3 kişi ölü bulundu
11:12 Kilyos Mezarlığı dosyası AİHM’e taşındı
11:08 CHP’nin çalıştayı öncesi sokaklara Menderes afişleri asıldı
10:23 Mersin’de ev baskınları: 2 gözaltı
09:49 İzmir'de bir kadın katledildi, Van'da şüpheli ölüm
09:39 AKP 27 Mayıs Darbesi politikalarını uyguluyor
09:36 Cezaevinde yaşamını yitiren Uğur’un vücudunda işkence izleri
09:12 Her bombardımanda aynı acıyı yaşıyorlar
09:12 Kadınlar Faraşîn’den seslendi: Saldırılara karşı birlik olalım
09:11 Dede: Kobanê Davası’nda seçim öncesi karar çıkarılmaya çalışılıyor
09:10 Emniyet Aksem'in yaşamını yitirdiği yeri yasadışı kullanmış!
09:09 Çevirmen: Amacımız çözüm önerileriyle yola çıkmaktır
09:08 Av. Dakalı: İmralı'daki tecrit yüzyıldır Kürtlere uygulanan tecrittir
09:06 12 yıldır cezaevi yollarında: Kürt’üz baş eğmeyeceğiz
09:05 7 parti ve oluşum cephesinde ‘Demokrasi Belgesi’ hazırlığı
09:03 Kayyım AKP’linin ruhsatsız yapısına göz yumdu, ‘hayırlı olsun’a gitti
09:02 Koza üreticileri: Bırakma noktasına geldik
09:00 Vanlılar: İktidar, tüm kaynakları Kürt karşıtı savaşa yatırıyor
09:00 27 MAYIS 2022 GÜNDEMİ
08:44 Çelebi’nin cenazesi Van’da son yolculuğuna uğurlandı
26/05/2022
23:01 Davutoğlu, Kılıçdaroğlu ile görüştü
22:53 Gözaltında işkenceye uğrayan tutuklu anneleri hastaneye kaldırıldı
22:08 AKP ve MHP’nin ‘sosyal medya’ teklifi Meclis’te
21:09 MGK’de Rojava’ya saldırı sinyali
21:01 ODTÜ’lü öğrencilerden geleneksel devrim yürüyüşü
20:35 Bamernê’de SİHA saldırısı: 2 çocuk katledildi
20:17 Benzin ve motorine yeni zam
20:07 Bankacılık kanunu Meclis’te kabul edildi
20:03 Kürt sanatçılara yönelik konser engeli Meclis gündeminde
19:26 Şişli’de ‘Hakkımız olanı alacağız’ standı açıldı
18:54 Çelebi'nin cenazesi Van'a uğurlandı
18:42 Nihat Kazanhan’ı katleden polislerin davası yeniden görülecek
18:27 HDP Kapatma Davası’nda ek deliller tebliğ edildi
17:46 Antep’te vurulan kişi yaşamını yitirdi
17:44 ‘Şırnak’ta yaşanan olayların takipçisi olacağız’
17:14 Çiçek ve Yavic’in ilk duruşması görüldü
17:09 CHP'li Karaca: İktidar çiftçinin 50 milyarını aldı
17:03 TÖB-DER süreci AİHM’e taşındı
16:58 Munzur Üniversitesi öğrencilerinden TÜGVA protestosu
16:21 Batman’da 5 kişi serbest bırakıldı
15:35 Ekonomist Şahinöz: MB ekonomiyi krize sürüklüyor
15:25 Tecavüz faili öğretmenden ‘iffet’ savunması
15:10 Tutuklu yakınları: Cezaevindeki ölümlerin sorumlusu devlettir
14:55 Gazetecilerin davasında ‘dosyanın incelenmesi’ kararı
14:45 ‘Adalet isteyenlerin ortak mücadeleden başka yolu yok’
14:29 MB faizi sabit tuttu
13:51 Kürt Ulusal Kadın Kongresi için inisiyatif oluşturuldu
13:49 Beyaz Miting Anıtpark'ta yapılacak: Emeğimize ve geleceğimize sahip çıkalım
13:42 Aynur Doğan ve Mem Ararat’ın konserleri iptal edildi
13:20 TMMOB Genel Kurulu'nda ortak mücadele vurgusu
13:17 Öcalan’ın avukatlarından görüşme başvurusu
13:07 Yerel mahkeme Yargıtay’ın kararına direndi ama tutuklamadı
13:05 Ormanlık alanda yıldırım düşmesi sonucu yangın çıktı
13:02 Tutuklu yakınları: Çözüm bulun
12:47 Müslim: Saldırı Rojava'ya değil Kürt halkına karşı savaştır
12:46 AKP’li belediye Ana Meryem Türbesi’ni yıktı
11:58 Günay: Muhalefet kirli savaş politikalarına karşı çıkmalı
11:48 Şenyaşar ailesi: Savcıları hakka davet ediyoruz
11:15 ‘Uçan Süpürge’ 60’ı aşkın filmle festivale hazır
10:43 Batman Park AVM'nin satış ihalesi iptal edildi
10:40 ‘Kürt sorununu çözmek istiyorsanız, Öcalan ile görüşmeyi savunmalısınız’
10:15 Pınar Kızıl’ı katleden fail tutuklandı
10:03 Yüksekova'da yoğun hava hareketliliği
09:25 Heftanîn’de asker ve korucu krizi: Dayanacak güç kalmadı
09:14 Türkiye Musul çevresinde 40 askeri üs kurdu: Şengal nefessiz bırakılıyor
09:06 Batman kayyımı poster ve bayrağa 1 milyon 550 bin harcadı
09:06 DBB kayyımı sağlık alanını ticarileştirdi
09:05 Gülüm: Yasayla ‘erkeklik indirimi’ için yol gösterildi
09:04 Nudem Durak’tan sanatçılara dayanışma çağrısı
09:04 İran KDP’yi kıskaca aldı: Barzani’nin yargılanacağı mesajı verildi
09:03 Milli Park'ta dinamit patlatılıyor: Ekosistem yok ediliyor
09:00 26 MAYIS 2022 GÜNDEMİ
08:08 Türkiye yeni saldırı başlattı, şiddetli çatışmalar yaşanıyor
00:48 Cezaevinde yaşamını yitiren Sıddık Uğur defnedildi
25/05/2022
22:36 Yaşamını yitiren Uğur Şırnak’a uğurlandı
20:51 Afganistan’da camiye saldırı: 5 ölü, 22 yaralı