Ermenistan'ın egemenliği riske atıldı: Demografik durumu değiştirebilir

WAN - Koridor anlaşmasına tepki gösteren Ermenistan Avrupa Partisi Genel Başkanı Tigran Khzmalyan, anlaşmanın Ermenistan'ın egemenliğini riske attığını belirterek, "Bölgedeki siyasi, jeopolitik, ekonomik ve demografik durumu değiştirebilir” dedi.

Ermenistan ve Azerbaycan arasında neredeyse 40 yıldır devam eden Karabağ çatışmasının ardından 8 Ağustos Cuma günü Washington'da ABD Başkanı Donald Trump'ın davetiyle barış anlaşması imzalandı. Daha önce Moskova'nın arabuluculuğuyla birçok kez görüşen iki ülke, Nahçıvan'ı Azerbaycan'a bağlayan Zengezur Koridoru ve Karabağ konusundaki çatışmalarda uzlaşmaya varamamıştı.
 
ZENGEZUR 99 YILLIĞINA ABD'NİN 
 
Washington'da gerçekleşen görüşmeden hem barış anlaşması hem de Zengezur Koridoru'nu yeni bir transit geçide dönüştüren, Güney Kafkasya'da büyük etkileri olacak bir anlaşma çıktı. Koridor, Türkiye ile de sınırı olan, Azerbaycan'a bağlı Nahçıvan bölgesinden çıkıyor ve Ermenistan'ın güneyinde Zengezur (Syunik) üzerinden geçerek, bu bölgeyi Bakü'ye bağlıyor. Son anlaşmayla birlikte Zengezur da "Uluslararası Barış ve Refah için Trump Rotası" veya kısaca TRIPP olarak adlandırılan bir transit koridora dönüşüyor. 
 
İki ülke arasında imzalanan anlaşma, Azerbaycan'ı Ermenistan üzerinden Nahçıvan'a bağlayacak olan Zengezur Koridoru'nun kurulmasını da içeriyor. Bu koridorun hayata geçirilmesi, Bakü'nün uzun süredir talep ettiği bir adımdı. Trump, Azerbaycan'ın kendi toprağı olan Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'ne bu koridor sayesinde erişebileceğini ancak "Ermenistan'ın egemenlik haklarına da saygı göstereceğini" belirtti.
 
Türkiye sınırındaki Nahçıvan'ın Azerbaycan ile doğrudan kara bağlantısı bulunmuyor. Doğal kaynak açısından zengin ve stratejik bir bölgedeki bu koridorun geliştirilmesine ilişkin haklar ABD'ye ait olacak. 
 
İRAN VE ERMENİSTAN'DAN TEPKİ
 
Anlaşmanın hemen ardından İran, "Güney Kafkasya, Trump’ın kiralayabileceği sahipsiz bir yer değil. Bu geçit, onun mülkü değil, paralı askerleri için bir mezarlık olacaktır" ifadelerini kullandı. Benzer bir tepki de Ermenistan muhalefetinden yükseldi. 
 
Ermenistan Avrupa Partisi Genel Başkanı Tigran Khzmalyan konuya ilişkin Mezopotamya Ajansı'na konuştu. 
 
ERMENİSTAN'IN EGEMENLİĞİ RİSKE ATILDI
 
Khzmalyan, anlaşmanın Ermenistan’ın esasen egemenliğini ve güney sınırındaki devlet kontrolünü riske attığını söyledi. Yıllardır süren bir anlaşmazlığın böyle bir sonuçla bitmesinin kendileri açısından çok da olumlu olmadığını söyleyen Khzmalyan, “Evet, bu çok uzun bir siyasi, tarihi, dini ve medeniyet anlaşmazlığı ve bazı insanların sandığı gibi 35 yıllık bir anlaşmazlık değil. Dağlık Karabağ olarak adlandırılan veya bizim dediğimiz gibi Artsach'ın Hristiyan nüfusu arasında yüzyıllık bir anlaşmazlık. Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra cumhuriyet olan, Sovyetler Birliği sırasında özerk olan ve nüfusu 2023'te Rusya Federasyonu tarafından desteklenen Azerbaycan güçlerinin saldırısında sürgün edilen uzak, dağlık bir bölge.
 
Tüm bu savaşlardan sonra geçtiğimiz günlerde Donald Trump, Ermenistan Başbakanı Paşinyaian'ı ve  22 yıllık diktatör İlham Aliyev’i davet etti.  Üçü, Nahçıvan bölgesini ve Ermenistan'ın güney sınırı olan Sünni yolunun kontrolünü Azerbaycan'a verdi. Yine Azerbaycan'a ve Orta Asya Türk Cumhuriyeti'ne serbest erişim sağlayan, Donald Trump'a Nobel Barış Ödülü umudu veren ve Paşinyan'ın bir dönem daha iktidarda kalmasını garantileyen oldukça tuhaf bir muhtıra imzalandı” dedi.
 
SOYKIRIM HATIRLATMASI
 
Bu anlaşmanın, Ermeni halkı için çok karmaşık ve aşağılayıcı bir tutum olduğunu belirten Khzmalyan, “Birçoğumuz ne olduğunu anlayamadık. Nitekim toplum, önce 1915 soykırımının hatırasıyla, ardından 2020 savaşının kayıpları ve yenilgisiyle ve ardından 2023'te Ermenilerin Dağlık Karabağ'dan çıkışının travmasıyla derinden sarsıldı. Bu yüzden şu anda insanların kafası karışık ve ne olduğunu anlamıyor.  Bazıları bunun hikayenin sonu olacağını umuyor. Ben de dahil olmak üzere bazıları, bu muhtıranın ve bu anlaşmanın mükemmel olmaktan uzak olduğuna inanıyor. Çünkü adalete değil, güce dayanıyor. Çünkü Trump'ın kendisi bunun güç yoluyla bir barış olduğu sonucuna vardı. Gerçek barışın ancak bu parçanın adalet ve uluslararası hukuka dayanmasıyla sağlanabileceğine, yaşanabileceğine ve az ya da çok kalıcı olabileceğine inanıyorum” diye belirtti. 
 
EKONOMİK, JEOPOLİTİK DURUM DEĞİŞECEK
 
Rusya’nın etkisinin her geçen gün bölgede kırıldığını ve bunun da isabetli olduğunu söyleyen Khzmalyan, “Belki de bu durumun en iyi ve tek olumlu yanı, Rusya'nın önce bir imparatorluk, sonra Sovyetler Birliği ve şimdi de Putin diktatörlüğünün olarak kovulmasıdır. 200 yıl sonra ilk kez Ruslar, önemli bir jeopolitik güç kaymasına katılmadı. Amerikalılar neden müdahale etti? Kısmen Donald Trump'ın kişisel hırslarından kaynaklanıyordu. Savaşları gerçekten içtenlikle durdurmak isteyen Trump'ın başka hiçbir çabasının başarılı olmadığını biliyoruz. Şimdiye kadar ne Rusya ile Ukrayna arasındaki bir savaş ne de Gazze'deki çatışma ve trajedi, Amerikan müdahalesiyle durdurulamadı. Elbette şu anda Ermenistan ile Azerbaycan arasında bir savaş yok. Ancak Ermenistan bin yıldır bu çok karmaşık bölgede denge kurmaya çalışıyordu. Ve şu anda denge bozuldu çünkü tarihte ilk kez Türkiye ve Azerbaycan arasında bir kara koridoru var. Ve bu durum büyük bölgedeki siyasi, jeopolitik, ekonomik ve demografik durumu değiştirebilir” dedi.
 
RİSKLER 
 
Aliyev ve Erdoğan'ın söylediği Zangezur Koridoru fikrini kabul etmeyeceklerini söyleyen Khzmalyan, “Çünkü Ermenistan ile İran arasındaki sınır üzerinde sınır ötesi kontrol istiyorlar. Kısmen bu fikri Tramp'a satmayı başardılar çünkü İsrail’in Netanyahu’su gibi, İran'ı kuzey yollarından kesmeyi hayal eden başka güçler de var. Avrupalıların bu fikre tamamen katıldığını sanmıyorum çünkü er ya da geç İran'ın laik bir hükümetle açık sınıra sahip, dünya siyasi sisteminin bir parçası olacağını biliyoruz. Bu, büyük Orta Doğu'da barış için büyük bir şans olacak. Şu anda Ermenistan-İran sınırının şeffaf olmadığını görüyoruz çünkü bu anlaşmanın en karmaşık kısmı, Amerika'nın sınırın korunmasından sorumlu olmaması. Bunun yerine, kökeni bilinmeyen ve bu konuda gerçek bir devlet sorumluluğu olmayan bir askeri özel gruptan bahsediyorlar. Bu nedenle Zangezur Koridoru, Donald Trump'a bir jest yapmak için Trump Yolu olarak yeniden adlandırıldı. Ancak açıkça içerik değişmedi. Ermenistan, esasen egemenliğini ve güney sınırındaki devlet kontrolünü riske atıyor. Ve bu, ABD, Türkiye, İsrail ve Azerbaycan'ın büyük baskısıyla gerçekleşti” değerlendirmesinde bulundu.
 
İKİ ÜLKE ARASINDAKİ BARİYER KALKTI
 
Ermenistan’ın yaklaşık 100 yıl boyunca Türkiye ve Orta Asya'daki Türk cumhuriyetleri arasında bir tür bariyer olduğunu söyleyen Khzmalyan, “Artsak veya Dağlık Karabağ, Nahçivan, 1920'de Türk ve Sovyet orduları tarafından işgal edildi. Sünni Vilayeti veya onların deyişiyle Zengzur, Türkiye ile Türk cumhuriyetleri arasındaki bu vaat edilen ve öngörülen kara koridorunu kesen son toprak parçasıydı. Şu anda, Trump yoluyla birçok ekonomik avantaj vaat ediyorlar ve gerçekten de Türkiye büyük gelirler, büyük kârlar elde edeceğini düşünüyor. Orta Asya'dan Türkiye'ye giden kilometrelerce olan ve günlerce süren yol çok daha kısa olacak. Ancak bunun Ermenistan'ın egemenliğini ve bu önemli bölgedeki güç dengelerini nasıl etkileyeceğini göreceğiz. Bu işbirliği, Ermeniler ve Rumlar, Süryaniler ve Kürtler, Ezidiler ve diğer birçok küçük millete karşı geçmiş on yıllar ve yüzyıllar boyunca işlenmiş suçların da aklanması anlamına gelecek veya zaten bir şekilde aklanıyor. Dolayısıyla, bir zamanlar özgürlük ve adaletin meşalesi olan Amerika Birleşik Devletleri'nin, Türkiye, Azerbaycan ve İsrail'in elinde bu oyunun bir aracı haline gelmesi çok yazık ve çok adaletsiz” dedi.
 
GELECEK BELİRSİZ
 
Bu anlaşmanın Türkiye, Azerbeycan için şimdilik bir başarı gibi göründüğünü söyleyen Khzmalyan, “Egemenlikleri, özgürlükleri, bağımsızlıkları için savaşan bu bölgedeki Ermeniler, Kürtler ve diğer ulusların geleceği ise geçtiğimiz on yıllardan daha kasvetli ve belirsiz. Büyük oyunun bitmediğine ama buna karşı mücadelenin devam ettiğine inanıyorum” diye konuştu. 
 
MA / Adnan Bilen-Hivda Çelebi 
 
 

Diğer başlıklar

17:48 Riha binlerin katılımıyla 1 Eylül’ü karşılıyor CANLI
17:43 Agirî’de barış yürüyüşüne çağrı
17:27 Kadıköy’de binlerin katılımıyla barış mitingi: Barışta ısrarcıyız
16:23 Abdullah Öcalan'dan 1 Eylül mesajı: Barış bir temenni değil somut gerçekliktir
16:03 ‘Barış Mitingi’nde Abdullah Öcalan posteri açıldı
15:41 Wan’da Gezici ve Abi için taziye ziyareti
14:33 ‘Barış Mitingi’ başladı: Sürece katılımın önünün açılması zorunludur
14:06 'Devlette yer alacaksak iktidar Kürt kimliğini kabul etmelidir'
14:00 Bahaddin Ay için kurulan taziyeye kitlesel ziyaret
13:45 HPG: Türkiye’nin saldırıları sürüyor
13:43 Amed Görme Engelliler Spor Kulübü kuruldu
13:35 BM’den İran’a Şerife Muhammedi mektubu
12:49 Ağustos ayında 37 üründen 30'u zamlandı
12:17 Kolombiya İsrail'e kömür ihracatını tamamen yasakladı
12:15 ABD’li sosyolog Calhoun’dan sürece destek mesajı
11:07 Suriye’de ‘Öcalan ile görüşmek ‘ için 10 günde bine yakın imza
10:50 Mazlum Abdi: Suriye artık 2011 öncesinin Suriye’si olmayacak
10:28 Agirî'de "Barış Yürüyüşü'ne çağrı
09:56 X’te #RojinİçinYargıYolunuAçın hashtagi açıldı
09:46 Hamas Sinwar’ın ölümünü teyit etti, Ubeyde için iddialar var
09:34 Jin dergi yeni sayısında 'kadınların barış arayışı'na odaklandı
09:16 Akademisyen Berwarî: Irak ittifaklar çerçevesinde bölüşülüyor
09:02 33 yıl sonra tahliye olan Güzel: Komisyon üzerine düşeni yapmalı
09:02 Vicdani retçilerden komisyonda dinlenmek için başvuru
09:01 Komisyon üyesi Bilici: Bir süreç işletiyorsanız muhatabıyla da görüşmeniz gerekir
09:01 ANKA-DER’de kayıtlar başladı
09:00 Kürt Araştırmaları Derneği'nin talebi: Kürtçeye statü, Kürtçe eğitim
09:00 31 AĞUSTOS 2025 GÜNDEMİ
30/08/2025
23:04 2 Eylül Kuruluş Festivali: Beritanlaşarak, İbrahimleşerek mücadeleyi büyütüyoruz
21:56 DEM Parti: Yarın Riha'da buluşalım
21:17 Sebahat Tuncel: Öcalan Meclis'te siyaset yapabilmeli
20:53 Hesekê’deki DAİŞ operasyonun sonuçları açıklandı
19:34 Gençlerden 1 Eylül mitingine davet
19:28 Husiler, Ahmed er-Rehavi’nin öldürüldüğünü doğruladı
19:25 Tarihçi Aydın: Kürt hareketinin aldığı riski savunmak gerekir
19:16 Serinlemek için girdiği sulama kanalında boğuldu
19:05 Yatalakken tutuklanmıştı: 1 yıl sonra tahliye edildi
18:46 Kerboran'daki yangın söndürüldü
18:30 Kürt işçilere saldırıya tepki: Münferit değil
18:16 Karatepe memleketi Bismil’de toprağa verildi
17:57 Sedat Arslan için taziye kuruldu
17:46 Amed’de kaza: 1 ölü, 16 yaralı
17:00 Hevsel'deki yangın kontrol altına alındı
16:58 Wan'da 'barış' paneli: Öcalan'ın özgürlüğü noktasında adım atılmalı
16:42 Qamişlo'da 'Adem-i Merkeziyetçi Bir Suriye’ye Doğru' paneli
16:24 Demokratik Birlik İnisiyatifi’nden Çewlîg’te buluşma
16:07 Amed Kent Konseyi Dil Meclisi yönetimini belirledi
16:01 Agirî ve Ankara'da 1 Eylül yürüyüşüne çağrı
15:44 TUAY-DER Êlih Temsilciliği yeni yönetimini belirledi
15:37 Wan Gölü’nde ölü bulunan kadının kimliği belli oldu
15:34 Wan-Colemêrg yolunda kaza: 4 ölü
15:17 İdama mahkum edilen 3 kadına İtalya’dan fahri vatandaşlık
15:15 Westan’da orman yangını
15:14 Arap Dünyası Sosyal Demokratlar İttifakı Başkanı Bafil Talabani oldu
15:08 Hasta tutsaklar Tenzile Acar ve Emin Aladağ için tahliye talebi
14:46 30 yıl tutsaklığın ardından Amed’de karşılandı
14:43 Zorla Kaybedilenler Günü: İHD'den 10 talep
13:46 Kayıp yakınlarının adalet talebi büyüyor
13:45 Kerboran'da orman yangını
13:26 Kürt yazarlar buluşmasında 'birlik' mesajı
13:20 AKP’li başkanlardan partilerine ‘üvey evlat’ tepkisi
13:00 Tutsaklara cezaevi koridorları temizlettiriliyor
12:53 Cumartesi Anneleri: Barış geçmişin adil aydınlatılmasıyla mümkün olur
12:51 İstanbul'un 1 Eylül programı belli oldu
12:20 DAİŞ'e karşı operasyonda 39 kişi yakalandı
12:19 Tahliye edildikten 7 ay sonra hayatını kaybetti
12:10 Amed’de 1 Eylül yürüyüşüne çağrı
11:43 Amed’te tiyatro sahnesi Jîn oyunuyla 'perde' diyecek
11:41 Deprem konteynerinde yangın: 3 yaşındaki çocuk öldü
11:20 Riha’da şüpheli kadın ölümü
11:04 Barış Kürsüsü'ne katılan kadınlar: Sürece büyük katkı sunacağız
09:55 1 Eylül çağrısı: Newroz ruhuyla karşılayalım
09:53 Çelebi: Çözümün muhatabı işçi sınıfı ve emekçilerdir
09:44 Erdîş’te halkın önerileriyle hizmet üretiliyor
09:40 KESK Eş Genel Başkanı Ayfer Koçak'tan TİS tepkisi: Süreç heba edildi
09:14 ‘Hasta tutsakların özgürlüğü barışın en somut adımıdır’
09:13 Komisyon üyesi Ekmen: Herkes için demokrasi ve adalet sürece güveni arttırır
09:06 Engelli çocuğa tecavüz: Karın ağrısıyla götürüldüğü hastanede doğum yaptı
09:06 Karadeniz’de köy köy süreç buluşması: Endişe ve öneriler Öcalan'a iletildi
09:05 Tarihi kale halka kapalı
09:04 Belediyeden kentsel dönüşüm gaspı: Halk 'adil sözleşme' istiyor
09:03 ÖHD'li Akın: Tecrit sürüyor, halkın beklentisi somut adım
09:02 Öcalan bir ütopyayı gerçekleştiriyor
09:00 30 AĞUSTOS 2025 GÜNDEMİ
08:36 Hesekê’de DAİŞ'e karşı operasyon
07:40 Riha'da ilçe ilçe 1 Eylül çalışması
29/08/2025
23:33 Hunergeha Welat'tan yeni klip: Kerwan
23:06 Nanaxaanım Babazade için serbest bırakılma çağrısı
22:19 Alevilerden barış için ‘aktif rol alacağız’ mesajı
21:29 Cizîr Belediyesi kadın buluşmalarını sürdürüyor
21:03 Wan Gölü'nde bir kadın cenazesi bulundu
21:00 ICRC: Dünyada 300 bine yakın kayıp kişi var
20:56 Süveyda'da rehineler karşılıklı olarak serbest bırakıldı
20:44 Licê’de yangın bölgesinde yurttaşlar nöbette
20:37 Kürt işçilere saldıran Cemal Özer tutuklandı
20:32 Kocaeli’nde kadına yönelik şiddet
20:31 ÖHD’den Diyanet’e Kürtçe hizmet verilmesi talepli başvuru
20:00 Gazze'de hayatını kaybedenlerin sayısı 63 bini aştı
19:53 Bursa’da maki yangını
19:50 223 işçi direnişte: Hakkımızı alacağız
19:41 Ankara'da ateşli piknik yasağı uzatıdı
19:39 Mêrdîn’de uyuşturucuya karşı yürüyüş
19:37 Trump yönetimi, Filistinli yetkililerin vizelerini iptal etti
19:30 Erdoğan, Çin'e gidecek
19:18 1 Eylül eylemleri: Sürecin yasal zemini oluşturulsun
19:09 Meclis'te Gazze tezkeresi kabul edildi
18:19 Şirnex’te öğrencilere ajanlık dayatması protesto edildi
18:07 DEM Parti’den Filistin için 11 öneri
17:39 Licê’dek yangın büyüyerek devam ediyor
16:34 Dêrazor Askeri Meclisi: 2 DAIŞ’li yakalandı
16:23 Askerlerin yaktığı esrar yangına neden oldu
16:01 Silêmanî’de bir helikopter düştü
16:00 İsrail’in saldırıları sürüyor: 47 kişi katledildi
15:41 Berat Nazlıcan’ın taziyesine kitlesel ziyaret
15:19 Kadınlardan Diyanet hakkında suç duyurusu: Haklarımızdan vazgeçmiyoruz
14:54 DBP ve DEM Parti’den Celal Talabani’nin mezarına ziyaret
14:32 30 yılın ardından tahliye oldu: Öcalan'ın çağrısına cevap olacağız
14:04 Moritanya’da tekne battı: 49 ölü, 100’ü aşkın kayıp
13:55 BM: İran’da 8 ayda 841 kişi idam edildi
13:51 CHP İstanbul seçimi iddianamesi hazırlandı
13:44 SOHR: Süveyda’da ölü sayısı 2 bini aştı
13:30 BM Genel Sekreteri'nden İsrail'e Gazze uyarısı
13:23 DEM Parti komisyon üyeleri: Önerileri kıymetli buluyoruz
12:52 İsrail ‘ateşkes’ kararını sonlandırdı
12:51 Dumlu Cezaevi'nde tutsaklara saldırı
12:12 DBP’den Niğde'deki saldırıya dair açıklama
12:12 İran-İsrail savaşına dair paylaşıma 2 yıl ceza
12:11 TÜİK'e göre Temmuz'da işsizlik azaldı
12:10 ‘Sosyal Demokratik İttifak Konferansı’ üçüncü gününde
11:34 Kent kent 1 Eylül programı
11:32 Kürt işçiye saldırıda MHP’li başkandan ‘kuru sıkı’ baskısı
09:51 Öcalan: Demokratik toplum, barış ve entegrasyon bu sürecin üç kilit kavramıdır
09:13 ÖHD Eş Genel Başkanı: Komisyon Abdullah Öcalan’ı dinlemeli
09:12 Artık pazar bile pahalı
09:11 1 Eylül çağrısı: Demokrasi talebi için Kadıköy'e
09:10 Êlih’te 1 Eylül programı belli oldu
09:09 Nanaxanim Babazade'nin avukatı: Nana'nın sesini duyuralım
09:06 Basa’da yeni sondaj kuyusu açılıyor: Doğa tahribatı derinleştirilecek
09:05 Komisyonun Kürtçe engeline tepki: Dil kabul edilmezse barış olmaz
09:04 PSAKD Genel Başkanı: Gerçek bir barış konuşulacaksa Öcalan serbest bırakılmalı
09:02 Komisyona ilettiler: Abdullah Öcalan'la görüşülmeli
09:01 Sur'un hafızasına odaklanan belgesel: Bîra Sûrê
09:00 29 AĞUSTOS 2025 GÜNDEMİ
00:12 Niğde'de Kürt işçilere ırkçı saldırı
28/08/2025
23:36 DEM Parti ve DBP heyeti Silêmanî'de
23:02 İsrail İHA’sı Nakura’da düştü: 2 ölü
22:56 Cizîr'de kadın buluşması
22:52 Meletî’de günlük trafik kazası bilançosu: 7 kaza, 22 yaralı
22:32 Cinsel saldırı suçlusu öğretmene 159 yıl ceza
21:53 Meletî'de 3.8 büyüklüğünde deprem